Vroege vogels op de Antillen

WILLEMSTAD, 21 mei - Op een uur dat in Nederland de kandidaten van het eindexamen voortgezet onderwijs zich nog eens omdraaien in bed, is op de Antillen en Aruba het examen al in volle gang. Om te voorkomen dat opgaven worden doorgebeld of gefaxt, is besloten de examens in Nederland dit jaar later te laten beginnen, en die op de Antillen te vervroegen, van 08.00 naar 07.00 uur. Vorige week maandag begonnen de kandidaten daar zelfs om half zeven. Om ingelicht te worden over het nieuwe examensysteem moesten ze die eerste dag een half uur voor aanvang op school zijn. Het was daags na het bezoek van paus Paulus Johannes II aan Curacao, dat veel jongeren had getrokken. Toch waren er nauwelijks laatkomers.

Op de Antillen en Aruba ontmoet de maatregel van staatssecretaris Wallage (onderwijs) weinig kritiek. Vorig jaar toonde een docent op een middelbare school op Curacao aan dat de Antillenroute' geen theoretische kwestie is. Nog voordat de enveloppen met het HAVO-examen Engels waren geopend, overhandigde hij een onderwijsinspecteur kopieen van de opgaven waar Nederlandse scholieren zich al over hadden moeten buigen. De maatregel is kennelijk nodig, ook al is er nooit een echt geval van fraude bekend geworden.

Een drastische verandering in het tijdschema van de jongeren is de vervroegde aanvang overigens niet. De scholen op Curacao beginnen daarom kwart voor acht. Toch zijn er wel kanttekeningen te plaatsen bij de vroege examens. Zo bestond even de vrees dat het vervoer naar school problemen zou opleveren. Dat viel mee. Rector Irving Getrouw van het Peter Stuyvesant College: 'Hoe men het doet weet ik niet, maar ook het vervoer op het vroege tijdstip is oplosbaar gebleken'.

Silvio Jonis van het Maria Immaculata Lyceum: 'Ik ken nog maar een geval van een student die te laat was voor zijn examen'. Verder vindt men dat tussen de twee examenblokken weinig speling zit. Het examen duurt 's ochtends van 07.00 tot 10.00 uur, het volgende blok begint al om 11.00 uur en gaat door tot 14.00 uur 's middags. Wegens de warmte en bij vakken waarvoor kennis van het Nederlands essentieel is (bijvoorbeeld economie) kan de kandidaten een extra half uur worden gegund. Dat gaat dan wel ten koste van hun pauze, die wordt gehalveerd.

Rector Erich van der Hoeven van het Radulphus College: 'Vooral voor jongeren die kampen met examenstress is het best lastig als zij maar een half uur pauze hebben. Maar ja, we kunnen de examenuren niet wijzigen. Dit soort problemen zullen we moeten meenemen in de evaluatie achteraf.'

Zijn collega Getrouw vult aan: 'Niet iedereen heeft die vakken, dus het bezwaar gaat maar ten dele op.' Een kandidaat van het Peter Stuyvesant College vindt de aanvangstijden wel te vroeg: 'Ik slaap liever uit, om goed uitgerust aan het examen te beginnen.'

Een klasgenoot wuift zijn kritiek weg: 'Je ziet dat enkele leraren meer moeite hebben dan wij om 's morgens fris uit de ogen te kijken.'

Getrouw: 'Vroeg beginnen betekent ook vroeg eindigen. Als de kandidaten rond twee uur klaar zijn, hebben zij nog de hele middag voor het bekijken van de stof voor de volgende dag. Vroeger stopten ze pas tegen vijf uur en waren dan bekaf.'

Rector Van der Hoeven vindt het evenmin bezwaarlijk dat de studenten nog tijdens lunch-uren zitten te blokken. 'De normale schooltijden lopen ook door tot een uur 's middags, soms nog langer. Dus daar maken we niet zo'n punt van.' Voor de meeste vakken geldt nog steeds dat de examens aan beide zijden van de oceaan identiek zijn. Waar nodig en mogelijk worden de opgaven aangepast aan de lokale omstandigheden, zoals bij Spaans en Nederlands tekstverklaren (om teksten over strenge winters te voorkomen). Daarbij wordt er wel op gelet dat het niveau van het examen hetzelfde is als in Nederland.

Het lijkt erop dat in afwachting van aparte examens voor de Antillen en Aruba (de verschuiving van de aanvangstijden is een voorlopige oplossing voor de 'Antillenroute') veel scholieren de ongemakken voor lief nemen. Een kandidaat van het Radulphus College: 'Ik zou het erger vinden als straks aan de waarde van mijn diploma wordt getwijfeld. Ik wil voor een vervolgstudie naar Nederland. Stel dat ze me daar dan met scheve ogen aankijken, omdat ik wel eens dankzij slinkse acties mijn diploma kan hebben bemachtigd. Nee hoor, dan liever zo.'