Roemenie: wel chaos, geen fraude

BOEKAREST, 21 mei - Buitenlandse waarnemers bij de Roemeense verkiezingen hebben gisteren melding gemaakt van 'ongerechtigheden' en 'fouten', maar van opzettelijke fraude is nergens iets gebleken.

De meeste bezwaren richten zich, als tevoren, tegen de verkiezingscampagne. Dat het Front de intimidatie en molestatie van propagandisten van oppositiepartijen zou hebben georganiseerd, zoals critici beweren, is echter nergens bewezen. Volgens buitenlandse waarnemers was de bevolkingsregistratie een chaos waardoor sommige mensen in een aantal stembureaus niet en anderen dubbel konden stemmen. In de provincie Iasi, dat nagenoeg volledig door het Front van Nationale Redding wordt gedomineerd, zouden kiezers in een aantal stembureaus niet het verplichte stempel in hun persoonsbewijs hebben gekregen, hetgeen eveneens dubbel stemmen uitlokte. Het Nederlandse Tweede-Kamerlid J. C. Wiebenga (VVD), die de verkiezingen in de stad Ploeisti heeft gevolgd, sprak van 'talloze ongerechtigdheden' zoals mensen die werden 'geholpen' bij het stemmen: 'zo van: ach, zet u het stempeltje hier maar neer'. De Amerikaanse waarnemers van de Democratische- en de Republikeinse Partij zeiden te hebben vastgesteld 'dat de Roemeense revolutie het platteland nog niet heeft bereikt. De oude machtsstructuren zijn er nog intact, inclusief intimidatie', aldus een van de woordvoerders.

De officiele woordvoerder van het Front, Adrian Nastase, erkende gisteravond 'dat er fouten zijn gemaakt maar van opzettelijke fraude is ons niets bekend'.

Waarnemers van de Socialistische Internationale zullen de regering in Boekarest voorstellen een commissie in te stellen om de 'legitimiteit' van de zondag gehouden verkiezingen na te gaan. Omdat er 'onregelmatigheden' zijn geconstateerd, zei de Spaanse senator Santiago Perez op een persconferentie. De onregelmatigheden vloeiden voor een deel voort uit 'de ingewikkeldheid van het stemsysteem'.

Maar op politiek niveau 'hebben aan de macht zijnde mensen ook gepoogd autoritaire structuren te benutten', aldus de socialistische delegatie.

Volgens het centrale stembureau bedroeg de opkomst gisteren ongeveer 75 procent van de kiezers. Onder hen waren ook kinderen van de in december ten val gebrachte dictator Ceausescu: Nicu, Valentin en Zoia Ceausescu hebben gisteren hun stem uitgebracht in het politiebureau ten zuiden van Boekarest waar zij gevangen worden gehouden. Zij zijn nog steeds verdachten en mogen derhalve aanspraak maken op hun burgerrechten. Het proces tegen Nicu Ceausescu, die genocide ten laste wordt gelegd, begint zaterdag in Sibiu. Valentin en Zoia zullen later terechtstaan wegens een reeks economische delicten. De liberale presidentskandidaat Campeanu sprak gistermiddag de vrees uit dat 'de uitslag wordt gemanipuleerd'.

De vice-president van de liberalen, Vasile Sandulescu, sprak van 'onregelmatigheden en slechte organisatie'.

De waarschijnlijke winnaar van de verkiezingen, interim-president Ion Iliescu, noemde de hoge opkomst vandaag 'een bewijs voor de politieke rijpheid van het Roemeense volk'.