Dr. Vogel

Dr. Alfred Vogel informeerde ons onlangs over het feit dat zijn maandblad Gezondheidsnieuws met 100.000 abonnees het grootste gezondheidsblad van Nederland is geworden. 'Het is verheugend', aldus Vogel in zijn blad, 'dat veel van de ideeen die ik in de natuurgeneeskunde al vanaf de jaren twintig en dertig heb gepropageerd, nu door heel wat artsen en andere wetenschappers worden onderschreven.'

En inderdaad: ook in de laatste nummers van Gezondheidsnieuws staan weer allerlei bijdragen van Nederlandse artsen, psychologen en voedingsdeskundigen. Het succes is Vogel van harte gegund. Een omf voor de ware ondernemingsgeest en voor een vruchtbare fantasie. Vogel is een soort Boorman van de alternatieve geneeskunde, hij heeft een zakelijk imperium gebouwd op de illusies die hij zijn klanten verkocht. Zijn Zwitserse bedrijf heeft vestigingen in vijftien landen en produceert homeopathische middelen, kruidenpreparaten en reformvoedsel. Hij overtreft Boorman zelfs nog. De Boorman van Elsschot was 'een koopman in bedrukt papier', maar Vogel is een koopman in zowel bedrukt papier als pillen. En zijn Gezondheidsnieuws heeft in tegenstelling tot het Algemeen Wereldtijdschrift echte abonnees. Dr. Vogel (er wordt zelden bij vermeld dat hij autodidact is en zijn titel, volgens zijn biografen, 'aan een eredoctoraat van een Californische universiteit' te danken heeft) is een van de meest troostende figuren uit mijn leven. Zonder Vogel zou ik een angstige man zijn, ongerust over elk plotseling pijntje. Het aangename van Vogel is zijn onverstoorbaarheid. Hij verschaft je de illusie dat het best nog goed met je kan aflopen, ook al waan je je besprongen door de verschrikkelijkste ziektes. Vroeger gluurde ik bij de eerste signalen van fysiek onheil nog wel eens in een medische encyclopedie. Nooit meer doen. Je blik dwaalt door het zakenregister en wordt pijnlijk getroffen door begrippen als: afsnoerings-darmafsluiting; alvleesklierversterf; bakkerseczeem; botwormziekte; pulmonaalstenose; buikwaterzucht. Daar knapt een mens niet van op.

Nee, dan De kleine dokter, de bestseller van Vogel, waarvan alleen al in Nederland 750.000 exemplaren zijn verkocht. Mijn stadsbibliotheek noemt het boek 'een bonte reeks nuttige adviezen uit de Zwitserse volksgeneeskunde'. Dat is niets te veel gezegd. Het onuitgesproken motto van het boek is: komt Vogel, komt raad. Je kunt het zo vreselijk niet bedenken - angina pectoris, buikvliesontsteking, pedanterie, kanker - of Vogel weet wel een middeltje waarmee hij het levensbedreigende ongerief een halt toeroept.

Organen die hem bijzonder aanspreken zijn de lever en de eierstokken. Als uw lever en uw eierstokken in orde zijn kan u eigenlijk weinig gebeuren. Een vette huid? Psychische onevenwichtigheid? Het kan niet missen: u heeft uw eierstokken verwaarloosd. Dames, neem snel een zitbad met een Zwitsers kruidenaftreksel. Begint uw lever op te spelen? Waarom heeft u dan ook nooit die 'onvervalste natuurkost', made by dr. A. Vogel, genuttigd? Nooit klopt de lezer tevergeefs bij Vogel aan. Neem de seksuele overprikkeling, een lastige kwaal, al vinden sommigen haar niet onplezierig. Vogel, een godvrezende Alpbewoner, moet er weinig van hebben. 'Dit is zeer onaangenaam. Het kan echter worden bestreden door geruime tijd alsemthee te drinken, om de andere dag afgewisseld met hopthee.'

Toch wil hij ook de impotenten onder ons wel een handje helpen: voor de heren een scheutje tarwekiemolie, en voor de dames - uiteraard - het eierstokpreparaat Ovaria siccata D3. Ook voor kanker draait Vogel zijn hand niet om. Hij adviseert hier 'de stinkende gouwe en alle andere plantenpreparaten die een gunstige invloed op de lever(!) hebben'.

Op een middel lijkt Vogel verreweg het trotst: zijn kalkpil Urtiapcalcin, die tevens fijngewreven brandnetels bevat. Die is werkelijk overal goed voor: van mazelen tot epilepsie, van bedwateren tot hooikoorts. Hier rijst echter een probleem. In de recente nummers van Gezondheidsnieuws prijst Vogel een nieuw middel van zijn fabrikaat tegen hooikoorts aan: Pollinosan. Nergens rept hij in dit verband meer van Urticalcin, zodat ik dit stukje moet afsluiten met de bange vraag: zijn de brandnetels in Zwitserland op?