Gefortuneerd Japanner ziet brood in Limburgs kasteel 'Vliek'bij Meerssen

MEERSSEN, 19 mei - Hij is opgeleid als gynaecoloog, maar het is al lang niet meer zijn hoogste doel de gezondheid van vrouwen te bevorderen. Professor Shoichi Okinaga (57) wil jongelui uit de gehele wereld opvoeden tot wereldburgers met een geest die openstaat voor andere culturen en manieren van leven.

Aangezien hij door zijn afkomst en een geslaagde zakelijke loopbaan bijzonder gefortuneerd is, beschikt Okinaga over een overvloed aan liquide middelen om zijn edele doel te verwezenlijken. Van zijn vader erfde Okinaga zijn eerste scholengemeenschap en op het ogenblik staat hij als eigenaar en president aan het hoofd van de vijfentwintig jaar oude Teikyo University Group, met 26.000 studenten even groot als de Universiteit van Amsterdam. Vooral de medische faculteit van Teikyo heeft een goede reputatie. Volgens informatie van de Japanse ambassade behoort zij in haar land tot de top-tien van de medische opleidingen.

De Teikyo University Group heeft de laatste jaren een grote vlucht genomen. Om de studenten te verzekeren van een internationaal perspectief koopt of sticht Okinaga her en der in de wereld universiteiten. De afgelopen jaren heeft de groep in de Verenigde Staten drie particuliere universiteiten gekocht en een universiteit en een kostschool gesticht in Engeland.

Volgend jaar moet het Europese vasteland volgen. Okinaga heeft in Ulestraten bij het Limburgse Meerssen op een van de mooiste plekjes van Nederland het landgoed Vliek gekocht 'omdat ik het landschap zo mooi vond en omdat ik het economisch interessant vond een oud kasteel te kopen. Ik ga het helemaal tot de laatste steen restaureren.' Vliek staat op de nationale monumentenlijst als een achttiende-eeuws landhuis met een kasteelhoeve in U-vorm. De hoeve is een van de grootste en mooiste carreboerderijen die in Zuid-Limburg te vinden zijn. Voor en naast huize Vliek ligt een schitterend park, dat eveneens op de monumentenlijst staat. Het volgt het beekdal van de Watervalderbeek die de afscheiding vormt tussen het landgoed en de Wijngaardsberg, waar vroeger wijn verbouwd werd en waar nu een van de laatste hellingbossen van Zuid-Limburg staat.

Hier moeten vanaf volgend jaar tweehonderd Japanse meisjes hun tweejarige college-opleiding komen volgen en kunnen jongelui uit verschillende delen van de wereld hun internationale perspectief verrijken in een cultureel centrum. En Japanse kinderen uit de verre omtrek kunnen hier hun zaterdagsschool komen volgen.

Okinaga is in Nederland en meer in het bijzonder in Limburg verzeild geraakt door toedoen van een Nederlandse kennis uit Florida, de ex-directeur van het Limburgs Dagblad J. Drost. Die bracht hem in contact met het Limburgse provinciebestuur, dat zich met grote toewijding over Okinaga ontfermde. 'Hij zocht een mooi landgoed en daar hebben we hier geen gebrek aan, ' zegt de directeur Provinciale Financien, mr. H. Oppenhuis de Jong. Al snel viel de keus op huize Vliek, eigendom van de familie Van Meeuwen. De bewoonster, douairiere Van Meeuwen, moest haar verzet tegen de verkoop van het landgoed opgeven, toen haar kinderen vonden dat het bod van de Japanner veel te interessant was om af te slaan. Hoeveel Okinaga voor het goed betaald heeft, is nooit bekend gemaakt.

Omdat hij evenals alle andere Japanse zakenlieden dol is op golf, begon Okinaga uit te zien naar een geschikte golfbaan. De Limburgse commissaris der koningin dr. J. Kremers kende er een in Voerendaal, die in financiele problemen verkeerde. Okinaga kwam, zag en kocht. 'Bij een goede opleiding hoort een golfbaan, ' is zijn commentaar.

De plannen van Okinaga vallen echter niet overal in even goede aarde. Terwijl de provincie Limburg en de gemeente Meerssen staan te juichen over de Japanse belangstelling en voor alle procedures de allersnelste variant uitzoeken, zien organisaties als de Bond Heemschut en de Kastelenstichting met lede ogen de aantasting van het park en huize Vliek aan. Zij storen zich niet alleen aan de manier waarop het kasteel verbouwd gaat worden, maar ook aan de plannen om tussen het historische gebouw en het hellingbos een internaat voor tweehonderd studentes te bouwen. 'Het culturele belang wordt geheel opgeofferd aan het economische belang. Het gaat om een uniek monument in een zeer kwetsbare omgeving, dat op deze manier helemaal verpest wordt, ' klaagt ir. K. Merks, technisch adviseur van Heemschut. Hij verdenkt de gemeente en de provincie ervan eerst een vergunning voor een verbouwing door te drukken, zodat de vergunning voor nieuwbouw straks niet meer is tegen te houden.

De bond heeft inmiddels al twee keer de politie laten komen om de verbouwingswerkzaaheden te laten stilleggen. Op 8 mei is de vergunning verleend, die de Monumentenwet vereist om een monumentaal pand te verbouwen. Volgens die wet moet de eigenaar vervolgens dertig dagen wachten om bezwaarmakers de kans te geven hun rechten uit te oefenen voordat het te laat is. 'Een papieren bepaling, die nooit iemand in acht neemt', verontschuldigt burgemeester drs. K. Majoor zich. Nu wil het toeval dat Majoor tevens voorzitter is van de afdeling Limburg van de Bond Heemschut. Hij heeft echter een conflict tussen zijn persoonlijke en ambtelijke belangen vermeden door telkens de vergadering van de bond te verlaten als het onderwerp Vliek ter sprake kwam. 'Dat brengt me persoonlijk helemaal niet in de problemen, omdat ik de komst van Teikyo echt toejuich. Ik vind die universiteit van enorm belang voor onze gemeente, zowel voor de werkgelegenheid als voor de cultuur.' Majoor heeft inmiddels zijn voorzitterschap opgeschort, omdat hij het oneens is met de bezwaren van de andere bestuursleden. Hun bewering dat hij door de provincie onder druk zou zijn gezet om als voorzitter de bond op andere gedachten te brengen, ontkent hij echter ten stelligste.

Of de Bond Heemschut binnen de termijn van dertig dagen in beroep gaat tegen de verlening van de vergunning, hangt mede af van een bespreking die de provincie en het landelijk hoofdbestuur maandagavond hebben belegd. Daarin wordt een poging gedaan de zaak uit te praten, maar als het aan Merks ligt, komt er een Arob-procedure die de verbouwing van Vliek in het ergste geval jaren kan ophouden, 'Als Heemschut hier niets aan doet, hoeven ze niet meer op mij te rekenen.'