Een bezoek aan het papieren theater van Pontiac.

Heel even, bijna terloops, is tekenaar Peter Pontiac zondagavond zelf te zien in het portret dat de VPRO van hem uitzendt. De kijker krijgt verder voornamelijk zijn (autobiografisch) werk voorgespiegeld: sex and drugs en rock and roll. Dat levert een zeer bezienswaardig programma op: via een - ongekende - terugblik op de jaren zestig naar de nieuwste liefde die tekenaar deelt met Aloha-oprichter en organisator Willem de Ridder - het papieren theater.

Peter Pontiac wordt in 1951 in Beverwijk als P. J. G. Pollmann geboren en groeit op in Haarlem. Begin 1970 vindt hij zijn draai in een commune in Leiden en voorziet in zijn onderhoud door tekstboeken uit te geven van popartiesten zoals de Rolling Stones, Bob Dylan en David Bowie. De omslagtekeningen die hij daarvoor maakt vallen op en hij krijgt uitnodigingen voor het maken van tekeningen en verhalen in het inmiddels door nostalgie tot legendarisch symbool van de roerige jaren zestig verheven blad Aloha (later Hitweek). Ook werkt hij mee aan de bladen die tekenaar Joost Swarte opricht: Modern Paper, Tante Leny en Talent. Pontiac was lange tijd een fervent consument van soft- en harddrugs, en vond daarin vaak zijn inspiratie, hoewel het volgens hem ook vaak voorkwam dat hij dacht een geniale tekening te maken die later, als hij weer met beide voeten op de aarde stond, 'een modderknoop' bleek te zijn. Zelf vervloekt hij zijn tijdrovende stijl van tekenen wel eens en is jaloers op tekenaars die in een uur een produktie hebben waar hij een paar weken over doet.

Vooral de vroegere tekeningen en verhalen van Pontiac geven blijk van een maatschappelijke betrokkenheid, waarbij zijn sympathie duidelijk bij personen aan de zelfkant van de maatschappij lag. Willem de Ridder roemt zijn werk als een perfecte weergave van het verlangen naar het romantische anarchisme dat alle jongeren een bepaalde periode aanspreekt, een gevoel dat volgens De Ridder alleen is uit te drukken in tekeningen en muziek.

Ook de inmiddels 'internationaal gevestigde' tekenaar Joost Swarte steekt de loftrompet over het talent van Pontiac. Volgens hem zijn er maar weinig tekenaars die zoveel ontboezemingen in hun werk durven toe te laten. Zijn zwakke punt is volgens Swarte het tekenen van auto's. Dat lukt Pontiac volgens Swarte niet omdat hij auto's als machines beschouwt, terwijl je ze als mensen zou moeten tekenen.

Aanleiding voor de documentaire over Pontiac is het lang verwachte verschijnen van zijn verzamelde werk. Binnenkort verschijnt het eerste deel daarvan: The Pontiac Review 1. Onrust!, met dertig minuten aandacht voor subcultuur-tekenaar Peter Pontiac, zondag Ned. 2, 19.00 - 20.00 uur.