Overleeft Venetie het jaar 2000?

ROME, 18 mei - Zal Venetie het jaar 2000 overleven? Niet als we de Italiaanse minister van buitenlandse zaken Gianni De Michelis zijn gang laten gaan, vrezen sommigen. De Michelis, zelf een Venetiaan, is de gangmaker van een campagne om in dat jaar een grote wereldtentoonstelling te organiseren. Maar tegenstanders zeggen dat dit de definitieve dood van de dogestad zou betekenen omdat de stad nooit het grote bezoekersaantal zou kunnen verwerken. De Expo 2000 zal inderdaad een nieuwe impuls geven aan Venetie, zei de scheidende burgemeester van de stad, Antonio Casellati, maar dan 'op ongeveer dezelfde manier zoals Nero een impuls heeft gegeven aan Rome'. Het definitieve besluit over de kandidatuur van Venetie, die wordt gesteund door de Italiaanse regering en een consortium van 35 grote Italiaanse bedrijven, moet op 14 juni worden genomen door het Bureau Internationale des Expositions (BIE) in Parijs. In de steeds feller wordende campagne voor en tegen hebben de tegenstanders van De Michelis gisteren een belangrijke publicitaire overwinning geboekt. Het Europese parlement in Straatsburg heeft met ruime meerderheid een motie aangenomen waarin de Italiaanse regering wordt opgeroepen de kandidatuur van Venetie in te trekken. En het BIE wordt gevraagd in ieder geval de voorkeur te geven aan Hannover of Toronto, de twee andere kandidaten voor de wereldtentoonstelling. Tegen de vijftien tegenstemmers van de motie stonden 195 voorstanders, verdeeld over heel het politieke spectrum. De Michelis, gisteren ook in Straatsburg, officieel om ervoor te pleiten het Europarlement meer macht te geven, zei direct dat de Italiaanse regering de motie met het vereiste respect zal behandelen, maar haar standpunt niet zal wijzigen. 'Als je de expo als een ramp presenteert is het juist dat je tegen de ramp stemt', zei de bewindsman. 'Maar dat is goedkope propaganda. Het is mogelijk aan te tonen dat het initiatief niet rampzalig is en dat zullen wij doen.' Volgens de flamboyante De Michelis, die van president Cossiga het verzoek kreeg om naar de kapper te gaan toen hij tot minister van buitenlandse zaken werd benoemd en die auteur is van een Europese disco-gids, zou de wereldtentoonstelling juist de redding van zijn stad betekenen. Jarenlang zijn plannen om wat te doen aan de vele problemen van de stad verzand in de Italiaanse bureaucratie en partijpolitiek. De voorstanders van de expo zeggen dat hierdoor eindelijk de broodnodige investeringen gedaan zouden worden: alleen via het prestige dat aan een groot internationaal project is verbonden zou de traditionele inertie doorbroken kunnen worden. Zij schetsen aantrekkelijke beelden van een schoongemaakte lagune, beter openbaar vervoer en betere telecommunicatie tussen Venetie en het industriele achterland van de regio Veneto. Daarnaast zou het oude Arsenale, waar eens de Venetiaanse marine haar schepen bouwde, volledig worden opgeknapt om discussiecentrum te worden voor het thema van de expo: 'De constructie van een evenwicht in het systeem aarde'.

De landenpaviljoens die traditioneel bij een expo horen zouden op het vasteland komen en het industriele gedeelte van de tentoonstelling zou worden ondergebracht in Padua en Verona.

De tegenstanders vrezen dat het evenwicht van het systeem Venetie volledig verstoord zou worden door een wereldtentoonstelling. De herinnering aan de enorme puinhoop vorig jaar na het concert van Pink Floyd, toen er 200.000 bezoekers waren, is nog levendig. In de zomermaanden wordt de stad nu al bijna onleefbaar door de enorme stromen toeristen, laat staan als daar nog eens de bezoekers aan de expo bij komen. Op de universiteit van Venetie is uitgerekend dat de expo dagelijks 250.000 bezoekers zou trekken, van wie velen waarschijnlijk ook het discussiecentrum in Venetie willen bezoeken. Maar meer dan 100.000 gasten per dag kan de stad eigenlijk niet hebben, met 50.000 zit Venetie al goed vol, en het optimale aantal bezoekers is gesteld op ruim 22.000. De voorstanders van de expo zeggen dat alles te regelen is. Zij willen een systeem van reserveringen invoeren en elektronische toegangskaarten gebruiken waardoor de stad dicht blijft als er te veel mensen zijn. Maar de kritiek blijft dat hun liefde voor geld en voor megalomane projecten groter is dan hun liefde voor Venetie: wie echt van Venetie houdt probeert haar te redden zonder de naar adem snakkende stad te verstikken met een extra stroom van expo-bezoekers.