In Amsterdamse raad is alles nog koek en ei

Zo typeerde de nieuwe fractievoorzitter van Groen Links, L. Platvoet, het deze week door de Amsterdamse gemeenteraad aanvaarde politieke akkoord dat voor PvdA, D66, Groen Links en VVD 'leidraad' zal zijn bij het besturen van de hoofdstad tot 1994. De nieuwe raad was woensdag voor het eerst sinds de installatie op 1 mei bijeen om daarover te debatteren, alsmede over een nieuwe werkwijze voor college en raad die een 'opener' stijl van besturen moet garanderen.

PvdA-fractievoorzitter A. de Waart ging even 'terug naar het begin', naar de negen zetels verlies voor haar partij, en naar de negatieve geluiden die dat verlies inluidden. Geluiden over rotzooi op straat, overlast van buren, (verkeers) onveiligheid, vandalisme en de slechte aanpak van zwartrijden in tram en bus. 'Kortom, over het tekortschieten van de gemeente waar het gaat om het in stand houden van regels die door dezelfde gemeente zijn opgesteld'. De PvdA heeft haar lesje geleerd, maakte De Waart duidelijk. Het nieuwe stadsbestuur moet in de eerste plaats de enorme werkloosheid bestrijden (in de stad 24 procent tegen 14 procent landelijk), maar zich tevens extra inzetten voor de veiligheid en leefbaarheid en 'zijn eigen regels goed handhaven'.

Dan zou de betrokkenheid van de Amsterdammers bij hun stad en hun bestuur weer groter worden. Met de inhoud van het akkoord was De Waart het overigens 'volmondig' eens.

Ook D66 kon zich 'in hoge mate' in de gemaakte afspraken herkennen, met name op milieugebied en sociale vernieuwing. Fractievoorzitter B. J. Robbers legde veel nadruk op de slechte positie van de etnische minderheden in Amsterdam. 'D66 beschouwt het als een schande dat er slechts achterstand is te bieden' en vindt 'een totaal offensief' daartegen nodig. Een standpunt waar ook de VVD zich grif in kon vinden. Platvoet van Groen Links complimenteerde fractievoorzitster A. van der Stoel zelfs voor het progressief-liberale gehalte van haar partij.

Aan het begin van de nieuwe raadsperiode is het dus koek en ei tussen de collegepartijen en is er nog weinig te zien van de verschilpunten die in het akkoord verscholen liggen op het gebied van milieu, ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer. Veel passages zijn namelijk zo geformuleerd dat zij voor verschillende uitleg vatbaar zijn. De Westrandweg mag bijvoorbeeld slechts twee banen tellen, maar uit hoeveel rijstroken kan een baan bestaan? CDA en Groen Amsterdam waren niet voor het akkoord, maar hun oppositie was niet heftig. Een motie van CDA over de mogelijkheden het Wallengebied in de binnenstad autovrij te maken, werd aangenomen. Twee moties van Groen Amsterdam, voor schoon drinkwater en tegen atoomenergie, haalden het ruimschoots, zes andere sneuvelden. Ook W. J. Beaux van CP'86 en W. J. Bruyn van de Centrum Democraten voerden het woord, zij het niet over de inhoud van het program-akkoord. Zij werden - volgens een tussen de overige partijen gemaakte afspraak - niet genegeerd, maar tegengesproken. Bruyn zei 'het schermen met art. 1 van de grondwet' (het anti-discriminatie-artikel) tijdens de installatie op 1 mei niet te begrijpen en noemde het 'een wankele pijler'.

'Ik heb de eed op onze uitleg daarvan afgelegd'.

Een uitleg 'die rekening houdt met de eigen burgers'. Volgens burgemeester Van Thijn een interpretatie die 'zeer voor bestrijding vatbaar is'. Beaux meldde 'eerst de belangen van ons eigen volk te zullen behartigen' en hekelde de partijen die 'aan vreemdelingen de voorkeur geven'.

Hun uitlatingen werden op verzoek van Van Thijn nauwkeurig genotuleerd, zodat juristen kunnen uitzoeken of deze in strijd zijn met de wet of met de afgelegde ambtseed.