Aandeelhouders niet onder de indruk van winstdaling; Beurskalm na resultaat Shell

DEN HAAG, 18 mei - De winstdaling van de Koninklijke/Shell Groep in het eerste kwartaal van dit jaar met 36 procent heeft gisteren weinig indruk gemaakt op de beurs in Amsterdam en op de aandeelhouders die in Den Haag voor hun jaarlijkse vergadering bijeen waren. Met de daling was al rekening gehouden en de koers van de aandelen Koninklijke Olie wisten gisteren na het bekend worden van de resultaten zelfs met 1,20 gulden te stijgen tot 145,80 gulden.

De verzamelde aandeelhouders toonden zich gisteren tevreden over het beleid van de directie en raad van commissarissen. Op een vraag over de toekomst van de Koninklijke zei president-directeur ir. L. C. van Wachem te streven naar een nog grotere geografische spreiding en uitbreiding 'zodat we een mondiaal, multinationaal en multiraciaal verband worden, met grote cohesie'.

Het concern is nu al in meer dan 100 landen actief. Verder streeft de directie naar een verbetering van de raffinaderijen waardoor meer 'lichte produkten' en hoogwaardigere smeermiddelen gefabriceerd kunnen worden. De toegevoegde waarde van de produkten moet hoger worden, de chemie en de nieuwe technologie voor het vloeibaar aardgasbedrijf behoeven versterking, zei Van Wachem. De Koninklijke beschikt nu over de grootste olie- en aardgasreserves van alle maatschappijen en kan ook - na de overnemingen van de afgelopen jaren - goed concurreren, meent hij. 'Ik denk dat menige maatschappijacquisities met geleend geld heeft gedaan, in de hoop dat de olieprijs zou stijgen.'

Nu die stijging uitblijft, zullen deze bedrijven problemen hebben met het financieren van de schuldenlast, zo meende Van Wachem.

Veel irritatie ontstond in de vergadering over het optreden van anti-apartheidsgroepen, waarvan vertegenwoordigers traditioneel als aandeelhouders aanwezig waren. Voor het agendapunt Zuid-Afrika was veertig minuten op de agenda ingeruimd, maar de discussie duurde bijna een uur.

President-commissaris drs. D. de Bruyne liet alle sprekers aan bod komen. Prof. G. Harmsen bood namens 240 collega's en universitaire medewerkers een protestbrief aan waarin de aanwezigheid van Shell in Zuid-Afrika 'onaanvaardbaar' werd genoemd. De secretaris van Pax Christi, Jan ter Laak, riep Shell op om zolang het bedrijf niet uit Zuid-Afrika wil vertrekken in dat land te breken met de regel dat het zich altijd aan de wetten houdt. Shell zou de apartheidswetten moeten overtreden, vond hij.

Van Wachem zei verheugd te zijn over de 'positieve beweging' in Zuid-Afrika. 'De eerste stappen die nu gezet worden verdienen aanmoediging. Shell zal doorgaan met haar bijdrage aan een positieve ontwikkeling.'

Hij wilde niet ingaan op de suggesties van kritische werknemers en leden van de Zuidafrikaanse vakbonden dat het bedrijf geen goede werkgever zou zijn. 'Dat strookt niet met de ervaringen die wij hebben', was zijn commentaar. Van Wachem verwees de vertegenwoordigers van de vakbonden naar de vestiging in Zuid-Afrika voor onderhandelingen over de arbeidsvoorwaarden. Werkgevers en bonden hebben overeenstemming bereikt over wenselijke veranderingen in de Arbeidswet. De directeur van Shell in Zuid-Afrika heeft onlangs met Nelson Mandela gesproken en verwacht in de toekomst verder met hem van gedachten te wisselen, zei Van Wachem. De president-directeur stelde het op prijs dat de actievoerders geen opruiende termen in de aandeelhoudersvergadering gebruikten. Applaus kreeg hij voor zijn oproep: 'Toch zou het wenselijk zijn dat ook zij het gebruik van geweld tegen Shell iedere keer publiek afwijzen'. Shell Zuid-Afrika zal zich houden aan de wettelijke sancties, verzekerde de directievoorzitter. Er is verschil van mening onder kerkelijke organisaties en binnen de EG over handhaving van de sancties, maar geen enkel land pleit nu voor uitbreiding van de sancties, hield hij de actievoerders voor.