Salami, pastrami en Ronald Reagan

'Dear Mr. Tarowsky: you were good to think of me and I want you to know how pleased I am by your kindness. Thank you for remembering me with the salami which Jim Brady passed along on your behalf (...) Nancy joins me in sending you our best wishes. Sincerely, Ronald Reagan.' Deze brief is de opvallendste trofee in de etalage van Katz's Delicatessen, op de hoek van Houston Street en Ludlow Street in de Lower East Side. De etalage ligt verder vol met ingelijste, vergeelde foto's, waaronder een van de breed grijnzende Jimmy Carter, met de handgeschreven tekst: 'Pastrami on Rye with Mustard 9/6 '84'. De uitstalling wordt bekroond met rijen hangende worsten. De ruim eeneeuw oude joodse Deli Katz's wordt niet uitsluitend bezocht door deze en andere politici in een bede om wat altijd zo breeduit wordt omschreven als 'The Jewish Vote'. Billy Crystal luncht er met Meg Ryan in Rob Reiner's comedie 'When Harry Met Sally... ', waarin laatstgenoemde, om haar stelling dat 'de meeste vrouwen wel eens een orgasme veinzen' kracht bij te zetten ter plekke demonstreert hoe. Een scene die des te hilarischer is, als men weet dat de geboden specialiteiten van werkelijk orgastische proporties zijn. Overvloedig belegde sandwiches met corned beef, tong, gehakte lever, kalkoen en vooral met pastrami - nog met de hand gesneden -, waarvan zeker de helft in de 'doggy bag' mee naar huis genomen moet worden; het lekkerste zuur in de stad; knishes, bakken Cole Slaw, Frankfurters met een berg zuurkool en reuzenpatatten, knapperig van buiten en zacht van binnen, zoals het hoort. Al is het er niet kosher in de strikte zin des woords - op de cateringafdeling kan men zowel varkens- als melkprodukten bestellen - in het restaurant wordt zelfs geen koffie gezet. Maar Katz's is niet alleen om het eteneen van mijn vaste pleisterplaatsen. De enorme met neon verlichte hal met granieten vloer en drie rijen formica tafeltjes en houten stoelen, de toonbank over de hele lengte van de zaak met druk bezige koks met witte mutsjes op, reclames voor bier, verlepte kartonnen bordjes met de slogan: 'Send a Salami to your boy in the Army' - nog daterend uit de tijd van de Tweede Wereldoorlog, het hekje waar men bij binnenkomst langs moet om een vuiloranje knipkaart in ontvangst te nemen en het kantoortje bij de uitgang, waar de kassadame zetelt en sigaren te koop zijn: het heeft alles iets tijd- en plaatsloos, of liever het verwijst naar andere plaatsen en tijden in de herinnering: Ruteck's in Rotterdam, zo'n veertig jaar geleden; Whitechapel in Londen; Dizingoff in Tel Aviv; oude fotoboeken in het ouderlijk huis. Hoewel het in Katz'smeestal druk is - met velerlei slag mensen: arbeiders, buurtbewoners, dagjesmensen, waanzinnig geklede East Village meisjes, filmsterren, een enkele heer in pak en dames met blauw haar - heerst er niet de haast die andere etablissementen in New York zo kenmerkt, behalve misschien op zondag, nog steeds de hoogtijdag in de Lower East Side. De obers - er wordt slechts aan een kant geserveerd, de rest is zelfbediening - bezitten geen 'attitude', zoals men dat hier noemt, ze lopen te fluiten of staan stil om ongevraagd hun opinie te geven over de wereldpolitiek. Hoewel het lawaai enorm is, lost het op in de grote ruimte tot een soort muzak van stemmen, geschuif van stoelen en bestekgekletter; het is rustgevend, een ideale achtergrond om de gedachten tegen uit te laten waaieren.

Katz's Delicatessen, 205 East Houston Street, hoek Ludlow Street. Tel. 09-12122542246-7. Zo. t/m do. 7-23u., vr., en za. 7-01u. Een sandwich kost ongeveer 6 dollar, Frankfurter met zuurkool $1.40, patat $1.75. Een emmer vol ingelegd zuur mee naar huis kost $4.50.