Rabo en Robeco zijn op zoek naar 'Europese dimensie'

AMSTERDAM, 17 mei - De Robeco Groep en de Rabobank passen bij elkaar als de stukjes van een legpuzzel. Ze zijn, in modern managersjargon, een perfect match. In de maalstroom van fusies en samenwerkingen die financieel Nederland in zijn greep houdt, is het een buitenkansje, zo verklaarden gisteren eensgezind de topmannen van beide financiele instellingen, prof. P. Korteweg en drs. H. H. F. Wijffels. Er vindt op dit moment een 'herverkaveling' plaats van de markt van spaar- en beleggingsgelden, zo betoogde Korteweg. Terwijl NMB en Postbank fuseerden, verzekeraar Amev en de Verenigde Spaarbanken elkaar opzochten en nu ook de Amro en de ABN hard op weg zijn om een te worden, stonden Rabo en Robeco tot nu toe langs de kant bij de vorming van steeds grotere financiele conglomeraten.

Grote problemen zou dat overigens op korte termijn niet geven. Uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal rendeert de Rabobank uitstekend, zit riant in zijn eigen vermogen en loopt in verhouding tot de andere Nederlandse banken weinig risico op zijn beleggingen. Robeco kan zich met zijn vermogen van 45 miljard gulden rekenen tot de grotere spelers bij de onafhankelijke beleggingsfondsen. Door het opzetten van een eigen girosysteem en een spaarrekening verkreeg Robeco een goedkope en makkelijke methode om zijn beleggingsprodukten bij de klant af te zetten.

Maar toch was de situatie niet bevredigend. De Rabobank zag met lede ogen toe dat haar aandeel op de sterk groeiende markt voor beleggers onder de maat bleef bij andere aktiviteiten van de bank. Zo heeft de Rabobank in totaal voor 105 miljard aan verschillende soorten spaarrekeningen, 40 procent van de totale markt in Nederland. Daar steekt de 1,2 miljard gulden aan beleggingsfondsen, slechts enkele procenten van de markt, schraal bij af.

De Rabobank heeft te kampen met een matig imago op dit gebied, zo was de conclusie. 'De beeldvorming was: daar weten ze niet veel van', zo verklaarde Wijffels gisteren. En dat was een punt van zorg, aangezien steeds meer Nederlanders een deel van hun geld liever in een beleggingsfonds steken dan op een saaie spaarrekening zetten.

Bij de Robeco Groep knaagde eveneens het ongenoegen. Hoe een goede grip te houden op de sterk groeiende markt voor beleggingsfondsen terwijl de machtspositie van Robeco tegenover de grotere bankconglomeraten alleen maar zwakker werd ? Daarnaast functioneerde het girale systeem door middel waarvan Robeco zijn fondsen naar de markt bracht weliswaar goedkoop, maar werd er node een aantal vaste loketten gemist. 'We misten een distributie-systeem voor mensen die bij beleggers een gezicht willen zien', betoogde Korteweg gisteren.

Een combinatie lost de problemen aan beide zijden op. De Rabobank kan zijn spaarders in een klap relatief goedkoop een groot aantal beleggingsfondsen met een klinkende naam aanbieden. En de Robecogroep krijgt er in een klap een enorm potentieel beleggers en een fijnmazig distributiesysteem bij.

Toen de eerste contacten begin maart werden gelegd - Korteweg belde Wijffels - was het dan ook snel bekeken. Een eerste bijeenkomst vond plaats op maandag 26 maart, ironisch genoeg juist de maandag waarop de Amrobank en de ABN hun fusieplannen aan de buitenwereld bekend maakten. Na een tweede bijeenkomst, kort erna, werd een kleine groep gevormd die de samenwerkingsplannen verder uitwerkte. Vooral in de voorgaande drie weken kregen de plannen meer en meer vorm, aldus Korteweg.

Waar moet de samenwerking toe leiden ? De Rabo voert voortaan uitsluitend de beleggingsfondsen van Robeco. De Rabofondsen worden hierin opgenomen of omgedoopt tot Robeco-fondsen. Beleggers kunnen voortaan met koop- en verkoopopdrachten voor Robeco terecht bij de kantoren van de Rabo of via het Rogirosysteem, tegen dezelfde prijs. De Rabo krijgt voor alle opdrachten die via haar kantoren lopen een bepaalde vergoeding.

Voor de Rabo en Robeco betekent dit dat ze in een klap voldoende schaalgrootte hebben om internationaal mee te kunnen blijven spelen, zo werd gisteren betoogd. 'We krijgen op de beleggingsmarkt een echte Europese dimensie', aldus Wijffels.

Niet bekend

Behalve de beleggingsprodukten zijn er nog een aantal niet onbelangrijke voordelen voor met name de Rabobank bij de samenwerking. Zo heeft de Robeco Groep een bedrag van gemiddeld honderden miljoenen in kas dat voor een bank een aantrekkelijke kluif vormt. Bovendien brengen de internationale beleggingen van Robeco een intensief valuta-verkeer met zich mee waar de bank eveneens met een begerig oog naar zal kijken.

Een gezamenlijke aanpak kan op deze gebieden ook voor Robeco geld opleveren, zo zei gisteren Korteweg. Maar daar moeten de toekomstige partners het nog over hebben. In afwachting hiervan hield Korteweg nog even een slag om de arm: 'We zijn het aan de markt verplicht daar in te kopen waar het het beste is. Maar als de Rabobank kwaliteit biedt, kunnen we op deze gebieden zeker synergie ontwikkelen.' De spaarrekening van Robeco, Roparco, blijft buiten het samenwerkingsverband. 'Het onderstreept onze onafhankelijkheid', aldus Korteweg, 'Het vormt een cruciaal onderdeel van ons produkt, dat geven we niet op.' De andere banken in Nederland die de Robeco-fondsen aan hun klanten aanbieden hebben nu het nakijken. Voor veel banken was de door hen in rekening gebrachte vergoeding al belangrijk hoger dan voor beleggingen via Rogiro. Deze banken vinden nu ook de Rabo tegenover zich die uitgerust met hun enige concurrentiewapen: loketten. 'Veel banken voeren onze produkten. We hopen dat ze dat blijven doen', verklaarde gisteren Korteweg enthousiast. Een opmerking die bij de betrokkenen waarschijnlijk met enig tandgeknars ontvangen zal worden.

Hoe lang het onderzoek voor de samenwerking in beslag gaat nemen is nog onbekend, maar lang zal het niet duren, zo onderstreepte gisteren Korteweg en Wijffels. Het cooperatieve karakter van Robeco en vooral de Rabo, de juridische sta in de weg bij overnames, lijkt nu in een voordeel uit te pakken: een samenwerkingsverband is relatief sneller op te zetten dan een integrale fusie. 'Ik zeg niet dat het een fluitje van een cent is, maar het is zeker overzichtelijk in tijd', aldus Korteweg.