POOLSE CINEMA

Studio Irzykowski is een Poolse organisatie die zich ten doel heeft gesteld jonge cineasten een kans te bieden om een eerste film te maken. Vanaf 1971 had men plannen, pas met de opkomst van 'Solidariteit' was het mogelijk daadwerkelijk zo'n studio in te richten. In samenwerking met de overheid, maar met de toezegging dat de scenario's niet onderworpen waren aan staats-controle. Volgens Jaroslaw Sander, een van de oprichters, heeft Studio Irzykowski tot nu toe plaats geboden aan 'alle namen die later groot zijn geworden', met Krzystof Kieslowski als voorbeeld.

In het programma Frisse wind uit Warschau is de komende twee weken te zien wat die studio door de jaren heen heeft opgeleverd. Het programma kan niet anders dan ongelijk van kwaliteit zijn. Er zitten kinderlijke getuigenisfilms en kunstfilms-vol-goede-bedoelingen in, maar ook het uitgewogen Nadzor (over een zwangerschap in een vrouwengevangenis) van Wieslaw Saniewski, dat hier al eens in de filmhuizen werd uitgebracht. Een verrassing is Zondagse spelletjes. Deze film van een uur maakte Robert Glinski in 1983, en hij slaagde erin met zachte, authentiek documentair ogende zwart-witfotografie hoogst overtuigend 1953 op te roepen, om precies te zijn een dag in maart, de dag van de begrafenis van Stalin. We volgen een stel spelende kinderen op een haveloze binnenplaats. Kinderspel is een serieuze, als het moet moordende aangelegenheid, zeker in een Stalinistische maatschappij. Een en ander verwerkte Glinski in het soort ijselijke poezie dat ook de beste Italiaanse Neorealisten (m.n. Roberto Rossellini) wisten op te wekken. Frisse wind uit Warschau (jonge Poolse cinema). Amsterdam, Desmet, t/m 31 mei. Dag. 20.30u en 23u. Zo. 27 mei is er een openbare discussie over de mogelijkheid tot een Irzykowski-studio in Nederland, waaraan onder anderen WVC-film-hoofd Aad Hoogervorst, filmacademie-docent Rolf Orthel en de jonge cineaste Mijke de Jong deelnemen. Inl. 020-273434.