JIM HENSON 1936-1990; Vader van levende poppen

Jim Henson, de schepper van de Muppets, is gisteren op 53-jarige leeftijd overleden in een ziekenhuis in New York, waar hij dinsdag was opgenomen met een ernstige longonsteking die een huisarts drie dagen lang niet als zodanig had herkend. Meer dan de helft van zijn leven wijdde Henson aan de creaties van onsterfelijke figuren als Kermit de Kikker, Miss Piggy en Ernie en Bert. Henson leende zijn stem aan Kermit, zoals Walt Disney dat eerder deed voor Mickey Mouse. Hun artistieke invloed is van hetzelfde niveau.

Als schooljongen experimenteerde Henson al met marionetten en die experimenten kon hij, inmiddels student aan een Academie voor Beeldende Kunst, professioneel uitoefenen toen hij in dienst trad als poppenspeler bij het locale televisiestation van Washington D. C., waar in 1959 Kermit de Kikker voor het eerst optrad. Het was het begin van een triomftocht. De educatieve peuterserie Sesamstraat (vanaf 1969) maakte Henson aanvankelijk speciaal voor kansarme kinderen, maar de populariteit steeg snel. Het programma, dat behalve Ernie en Bert ook de intrede van helden als Koekie-monster en Grover betekende, was niet alleen populair bij kinderen maar ook bij hun ouders. Inmiddels wordt het in tachtig landen dagelijks uitgezonden (ook in Nederland, om 6.30 uur op Ned. 3). Een zelfde verhaal kan worden verteld over The Muppet Show (1975-1981), met Kermit en de op Mae West geinspireerde damesbig Miss Piggy als supersterren, Meryl Sheep (naar Meryl Streep) als een van de talloze bijfiguren en met elke week een andere illustere gast. Mij staat vooral het item Swine Lake bij waarin Miss Piggy het Zwanenmeer danste met Rudolf Noerejev. Ook de Henson-versie van de Beatles-song I'm Looking Through You - gezongen en gespeeld door spoken die letterlijk door elkaar heen keken - is een voorbeeld van zijn speelse manier van denken die eenvoud verhief tot ongrijpbaar subtiele humor.

Het belang van Jim Henson voor de de animatiefilmkunst is onmogelijk te overschatten. Dankzij een door hem ontworpen speltechniek (de poppenspelers zien op monitoren wat hun handen doen) en dankzij de door hem ontworpen evolutie van de poppengezichten en -lichamen (soepel materiaal dat bijvoorbeeld gezichtsuitdrukkingen toestaat) neemt de poppenfilm weer een volwassen plaats in. Je weet dat je naar stoffen kopjes met opgeprikte ogen zit te kijken, maar je voelt dat iedere muppet leeft.