Investeringsgolf zet winst SHV-concern onder druk

UTRECHT, 17 mei - De winst van SHV (Makro-winkels en energiebelangen) komt de komende jaren onder druk te stan. Het concern wil versneld groeien en schept daarom ruimte voor extra investeringen en aanloopverliezen, zo blijkt uit het vandaag gepubliceerde jaarverslag.

Maakte het bedrijf afgelopen jaar nog een netto winst van 245 miljoen gulden, voor de komende periode mikt SHV-topman P. Fentener van Vlissingen op een resultaat van om en nabij de 200 miljoen gulden. 'Voor de jaren negentig heeft SHV gekozen voor een expansie-strategie die zich richt op een winstgroei op lange termijn. Dit betekent een actief ondernemerschap en het dragen van risico in veelal nieuwe bedrijven die pas na vijf a tien jaar in belangrijke mate tot het resultaat zullen bijdragen', aldus het persbericht dat het jaarverslag begeleidt.

Het jaarresultaat steeg sinds 1985 gestaag van 154 miljoen tot 245 miljoen gulden afgelopen jaar. Fentener van Vlissingen verwacht dat het bedrijf dit jaar, evenals vorig jaar, zo'n miljard gulden zal investeren. De omzet steeg in 1989 van 12,2 miljard tot 13,4 miljard. Het eigen vermogen ging omhoog van 2,1 miljard naar 2,2 miljard. De liquiditeiten stegen licht van 2,45 miljard tot ruim 2,5 miljard gulden.

Fentener van Vlissingen zal de algemene vergadering van aandeelhouders (een pure familie-aangelegenheid) een slotdividend voorstellen van 14 gulden per aandeel van 100 gulden nominaal. Daarmee komt het totale dividend op 21 gulden uit, tegen 19 gulden in 1988. Behalve expansie in Oost-Europa staat ook groei in Azie en Latijns Amerika op het programma. Zo is het concern van plan de komende drie jaar naar schatting 200 miljoen gulden te investeren in Makro-winkels in Indonesie. SHV heeft daartoe enkele weken geleden een samenwerkingsovereenkomst getekend met Astra International, een van de grootste conglomeraten in Indonesie, eigendom van William Soeryadjaya. Het zal volgens Fentener van Vlissingen nog wel ten minste drie jaar duren voordat de eerste Makro-winkel in Indonesie staat. SHV mikt om te beginnen op een vijftal Makro's. Het familiebedrijf uit Utrecht zoekt het met Makro wat verderop, nu in Europa de grenzen van de groei zijn bereikt. 'In Europa zijn we vrijwel uitgebouwd, daarom hebben we gekozen voor expansie in het Verre Oosten en Zuid-Amerika.'

Met elke nieuwe Makro-vestiging is volgens Fentener van Vlissingen een investering gemoeid van 30 tot 60 miljoen gulden. SHV heeft wereldwijd nu zo'n 62 zelfbedieningsgroothandels in acht landen. Afgelopen jaar werden acht nieuwe vestigingen geopend.

SHV heeft het klimaat mee, zo constateert Fentener van Vlissingen. 'Voor de val van de Berlijnse Muur was de wereld te verdelen in drie polen: Rechtse dictaturen, linkse dictaturen en liberaal sociaal-democratisch kapitalisme. Het bankroet heeft zich aangekondigd voor beide soorten dictaturen, wat over blijft is, hoop ik, het liberaal sociaal-democratisch kapitalisme. Daarin kan SHV het beste gedijen.' Met het verdwijnen van de dictaturen neemt volgens Fentener van Vlissingen ook het ondernemersrisico af. Het gevaar van nationalisatie, revoluties en extreme politieke situaties neemt aanzienlijk af. Maar daarmee is niet gezegd dat SHV ook onmiddellijk succesvol zal zijn. Het bedrijf heeft afgelopen jaar zijn Makro's in de Verenigde Staten verkocht. 'We hadden geen politieke risico's, maar onze commerciele formule sloeg niet aan.' Fentener van Vlissingen sluit niet langer uit dat SHV met de Makro-zelfbedieningsgroothandels terug zal keren naar Zuid-Afrika. Zei hij tot nog toe altijd dat 'die zwarte bladzijde uit onze geschiedenis definitief is omgeslagen', nu vertelt hij dat SHV weer naar Zuid-Afrika wil kijken, 'maar pas op het moment dat daar de democratie zijn ingang heeft gedaan (...) Het is een land met veel afnemers.' SHV heeft haar Makro-vestigingen in Zuid-Afrika enkele jaren geleden verkocht nadat enkele vestigingen in Nederland door anti-apartheidsgezinde groeperingen in brand waren gestoken.