Veronique: nomen est omen

Veronica is betrokken geweest bij de oprichting van Veronique, op zichzelf geen opzienbarende mededeling. Rob Out, directeur van Veronica, heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij een commerciele omroep wilde voor zijn 'je bent jong en je wil wat'-publiek. Eind vorig jaar zei hij in een interview met deze krant dat hij een contract met Luxemburg had gesloten, dat hij een kanaal op de Astra-satelliet had, en dat de nieuwe omroep uit de klei zou worden getrokken door 'een groep Veronica-medewerkers'. Niemand zei dat dat niet mocht. Sterker nog: het Commissariaat voor de Media keurde het goed, terwijl concurrent TV 10 de toegang tot de kabels werd onthouden, omdat het een Nederlands initiatief was, gericht op de Nederlandse markt. Dat de uit Veronica-medewerkers geformeerde nieuwe zender voorlopig een villa betrok die eigendom was van Out en Lex Harding, voormalig adjunct-directeur van Veronica, wekte geen argwaan. Een publikatie in Nieuwe Revu waarin sprake was van een BV die op naam stond van de voormalige secretaresse van Out, overgestapt naar Veronique om daar de kantoororganisatie op te zetten, riep kennelijk ook weinig twijfels op. In elk geval waren het een paar Kamerleden die informeel doch nadrukkelijk om nader onderzoek verzochten.

Tegenstrijdigheden

De gang van zaken zit vol tegenstrijdigheden, en deze constatering raakt niet alleen de samenwerking tussen Veronica en Veronique.

Een aantal weken geleden verscheen een, ook in opdracht van het Commissariaat voor de Media uitgevoerd, accountantsonderzoek dat weinig te raden overliet over de financiele middelen waarover de omroep beschikt. In '88 bezaten de omroepen samen rond de 270 miljoen gulden, bijeen gespaard uit opbrengsten van de gidsen, bijdragen van leden, wat legaten en giften en een enkel overschot op het programmabudget. Dit laatste komt alleen bij de EO voor en is dus nauwelijks het vermelden waard. Soms wordt uit de verenigingskas geld overgeheveld naar het programmabudget. VARA, KRO, NCRV doen dat als het nodig is. Bij de AVRO werd een tekort van 22 miljoen aangevuld uit eigen middelen. Een 'eenmalige aangelegenheid', verklaarde de AVRO-top trots.

Terecht misschien, want de verplichting om dit geld voor programma's te gebruiken, bestaat niet. Er is wel een verbod om het buiten de omroep uit te geven, maar wie controleert dat? Hoe komt het dat de TROS slechts 12 miljoen gulden in kas heeft? Ging alles wat het Kompas opbracht in de programma's, of werd met dat blad niets verdiend? Waarom heeft de TROS aan 12 miljoen genoeg, terwijl de VARA wil doorsparen tot ze 25 miljoen op zak heeft? Wat moeten AVRO, NCRV en Veronica met respectievelijk 62, 56 en 50 miljoen aan liquide middelen? Op deze vragen geven de accountants geen antwoord. De financiele handel en wandel van de omroepen is diffuus en rijp voor nader onderzoek. Er valt veel voor te zeggen om niet alleen Veronica nader aan de tand te voelen, zoals de regeringsfracties bepleiten, maar alle omroepen. En er valt even veel voor te zeggen de omroepen te verplichten hun inkomsten in programma's te stoppen, behoudens een minimale, noodzakelijke reserve.

Out, Harding en P. de Jager, directeur van de Veronica Blad BV, en met hen alle omroepbazen en -bonzen, beheren een allengs toenemende hoeveelheid geld waarvoor geen wettelijke bestemming bestaat.

Justitie

Stukje bij beetje wordt nu duidelijk hoe de topfiguren van Veronica hebben gehandeld. Aanvankelijk gaven zij op persoonlijke titel adviezen, de kosten daarvoor werden bij Veronica gedeclareerd. Het doel was immers het oprichten van een commerciele omroep in Luxemburg, los van Veronica. Dan beginnen de zaken door elkaar te lopen. Veronica Blad BV maakt geld over naar Tornado Promotions, tot het inmiddels bekende totaal van 8,5 miljoen gulden. Een risico dragende investering in de nieuwe commerciele omroep Veronique.

Het gebeurde zo slordig en onzorgvuldig dat Veronica daar nu het slachtoffer van dreigt te worden, als de omroep hiervoor aansprakelijk wordt gesteld. Als het om personen gaat die in strijd met de wet hebben gehandeld, dienen zij te worden aangepakt en niet de omroep. Als dit, met de Mediawet in de hand, als fraude kan worden aangemerkt, dient de zaak niet door het Commissariaat voor de Media te worden afgehandeld, maar door justitie.

Een interessante vraag is nog wat de reactie van het Commissariaat en de Kamerfracties zou zijn geweest als direct of indirect geld van de Veronica Omroep Organisatie was geinvesteerd in een bedrijf dat computers of drop produceerde. Ook dat zou in strijd zijn geweest met de regel dat omroepen niet mogen bijdragen aan winst van anderen. Inmiddels heeft Out laten weten dat zijn omroepvereniging ook aandelen KLM, Akzo en Robeco bezit. Mag dat? De heftige reacties op de summiere samenvatting van het onderzoek naar Veronica worden voornamelijke veroorzaakt doordat Veronica een nieuwe, commerciele concurrent in het zadel hielp. Dat de Veronica-top daarbij betrokken was, wisten we reeds. Out en het Luxemburgse moederbedrijf CLT-RTL hebben geen enkele moeite gedaan hun samenwerking geheim te houden. De nieuwe zender werd Veronique genoemd en niet Josephine, of Marie-Louise, of Truus, om de TROS te pesten. Zelfs die eenvoudige dekmantel werd overbodig geacht.