Bootvluchtelingen blijven doelwit piraten

GENEVE, 16 mei - Voor de tweede keer binnen enkele weken hebben piraten in de Zuidchinese Zee een slachting aangericht onder Vietnamese bootvluchtelingen. Dit soort incidenten neemt weliswaar in aantal af, zeggen vertegenwoordigers van het UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, maar de mate van geweld neemt toe. Een 29-jarige man, de enige overlevende van de meest recente aanval door piraten op 85 Vietnamese bootvluchtelingen, heeft het kantoor van het UNHCR in Kuala Lumpur nadere bijzonderheden verstrekt. Vier vissersboten varend onder onbekende vlag enterden voor de kust van Maleisie het Vietnamese scheepje. Elf mannen beroofden de Vietnamezen van alle waardevolle bezittingen. Achttien vrouwen tussen de 16 en 30 jaar haalden zij van boord. Van hen is sindsdien niets meer vernomen. Gevreesd wordt dat zij, als zovele Vietnamese vrouwen, na herhaalde verkrachtingen in Thaise bordelen zijn terechtgekomen. Daarna ramden de vissersboten het veel kleinere Vietnamese vaartuig. Vluchtelingen die in paniek overboord sprongen werden overvaren of met het hoofd onder water geduwd.

Deze maand is het seizoen weer begonnen. Gunstige weersomstandigheden - de moesson is voorbij - verlokken de Vietnamezen om koers te zetten naar betere oorden. Door de publiciteit over gedwongen repatriering uit de overvolle kampen in Hongkong, hebben sinds begin dit jaar slechts enkele honderden Vietnamezen daar voet aan wal gezet. Het merendeel vertrekt nu richting Indonesie, de Filippijnen en Thailand.

Voor het eerst zal het UNHCR, dat opkomt voor authentieke vluchtelingen en niet voor economische migranten, toezien op de gedwongen repatriering uit Hongkong van Vietnamezen die als vluchteling zijn afgewezen, een evacuatie die per 1 juli wordt hervat. In Vietnam zelf zullen UNHCR-medewerkers de repatrianten begeleiden teneinde vervolging te voorkomen. UNHCR-chef Stoltenberg heeft toegegeven dat hij wordt gedwongen te kiezen voor het minste van twee kwaden: door toezicht te houden raakt het UNHCR betrokken bij gedwongen terugzending. Maar dit valt altijd nog te verkiezen boven een ongecontroleerde 'refoulement' - het zonder selectie terugsturen van asielzoekers.

Eind deze maand buigt de ExCom, de Uitvoerende Raad van het UNHCR, zich over de uiterst omstreden hervatting van de gedwongen repatriering uit Hongkong. Vlak erna worden fondsen geworven voor verlenging van het anti-piraterijproject. Van de benodigde 7 miljoen draagt Nederland jaarlijks een kwart miljoen gulden bij.

    • Willem Offenberg