Bonn en Berlijn eens over tekst Duits staatsverdrag

BONN, 16 mei - De regeringscoalities in Oost-Berlijn en Bonn stemmen in met het aangepaste ontwerp-staatsverdrag dat de voor 1 juli geplande Duits-Duitse monetaire, sociale en economische unie moet regelen. Dat is gisteren gebleken in beraad van de coalitietoppen in beide Duitse staten.

In de DDR heeft ook de Ost-SPD, die tot nu toe de meeste kritiek had, gisteren waardering voor het staatsverdrag uitgesproken. Volgens haar fractieleider in de Volkskammer, Schroder, is in de aangepaste verdragstekst flink tegemoet gekomen aan haar wensen. Hij prees vooral de nu opgenomen extra toelagen voor armlastige Oostduitse gepensioneerden, ook al moet de DDR de kosten daarvan zelf dragen. Voor de Ost-SPD is nog wel de kwestie van de vrije grondaankoop door niet-Oostduitse investeerders een moeilijk punt, zei Schroder. Ook de vakbeweging in de Bondsrepubliek en de DDR heeft positief gereageerd.

Westduitse oppositiepartijen als de SPD en de Groenen hebben wel kritiek op de tekst van het staatsverdrag. Volgens de SPD-fractie in de bondsdag behoeft het verdrag verbetering voor het milieubeleid en maatregelen tegen werkloosheid in de DDR. Voorts wil zij meer aanpassingshulp voor op zichzelf levenskrachtige DDR-bedrijven en mag dadelijk de communistische PDS met haar grote vermogen niet profiteren van de monetaire unie. In Oost-Berlijn typeerde PDS-voorzitter Gysi het verdrag als 'een onderwerping van de DDR aan het gehele juridische en economische systeem van de Bondsrepubliek'. DDR-minister van landbouw Pollack, die tot de Ost-SPD wordt gerekend, voorziet dat de komende jaren in de DDR de helft van de ruim 800.000 banen verloren zal gaan. Na de invoering van de markteconomie zal maar twintig procent van de Oostduitse landbouwbedrijven overleven, vreest hij, tenzij voor een overgangsperiode aanpassingshulp wordt geboden, wat hij bepleit.

De coalitie in Bonn is er zeer ontevreden over dat de Oostduitse minister van financien Romberg (Ost-SPD) gisteren opnieuw niet in staat was zijn collega Waigel (CSU) precieze gegevens over het begrotingstekort en de staatsschuld van de DDR te geven. Kanselier Kohl noemde dat op een persconferentie 'een verbazend schouwspel' dat hem sceptisch had gemaakt over Rombergs 'goede wil'.

Waigel, die donderdag alsnog de gevraagde gegevens van zijn Oostduitse collega hoopt te krijgen, heeft met de premiers van de Westduitse deelstaten inmiddels een fonds van 95 miljard afgesproken ter financiering van de Duitse eenheid. De bondsregering en de deelstaten nemen daarin elk voor 50 procent deel.

Waigels Beierse CSU heeft zich intussen aangesloten bij de Westduitse coalitievoorkeur voor gemeenschappelijke Duitse parlementsverkiezingen op 2 december 1990 of 13 januari 1991. Volgens FDP-voorzitter Lambsdorff groeit het overheidstekort van de DDR dagelijks terwijl het met haar haar economie steeds minder gaat. 'Als het zo lang doorgaat, zijn we straks alletwee failliet', zei hij.

De Westduitse SPD voelt er net zomin als haar Oostduitse zusterpartij iets voor om aan zulke vervroegde verkiezingen mee te werken. Oppositieleider Vogel verwijt kanselier Kohl dat hij dit standpunt nu, na de CDU-verkiezingsnederlagen in de deelstaten Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen van zondag, om partijpolitieke redenen overweegt. De SPD herinnerde er gisteren aan dat Kohl vorige week nog zulke vervroegde verkiezingen uitsloot. Toen zei hij nog niet te willen afwijken van bondsdagverkiezingen op 2 december 1990 en gemeenschappelijke Duitse verkiezingen in de de tweede helft van '91. De SPD is er ook verbolgen over dat de CDU in Nedersaksen op 22 juni in de bondsraad nog over het Duits-Duitse staatsverdrag wil meestemmen terwijl een paar dagen later de SPD'er Schroder als nieuwe deelstaatpremier de macht in Hannover overneemt. Dat zou betekenen dat de regeringscoalitie in Bonn op 22 juni in de bondsraad nog even over haar 'oude', in feite niet meer bestaande, meerderheid kan beschikken.