'Onderzoek nodig naar behandeling in Zetten'

AMSTERDAM, 15 mei - Er moet een diepgaand onderzoek komen naar de behandeling van pupillen in het orthopedagogisch en jeugdpsychiatrisch centrum van de Heldring Stichtingen in Zetten in de jaren zeventig en tachtig en naar 'het kennelijke onvermogen' van betrokken instanties adequaat op klachten van bewoners te reageren. Dit stelde mr. D. Pessers, wetenschappelijk medewerkster van het Clara Wichmann Instituut voor vrouwen en recht gisteravond in Paradiso in Amsterdam op een bijeenkomst voor oud-bewoners van het Zettense internaat. 'Wie de houding van de betrokken instanties in de loop der jaren overziet raakt verbijsterd door hun volstrekte onverschilligheid ten aanzien van de ernstige klachten die over de behandeling in Zetten werden geuit', aldus Pessers. Mede daardoor heeft het volgens haar kunnen gebeuren dat de Betuwse inrichting 'van een eindstation in de kinderbescherming verloederde tot een eindstation van kindermishandeling'.

Voor het onderzoek denkt ze aan een onafhankelijke commissie of een parlementaire enquete, gelet op de 'opmerkelijk passieve opstelling' van het ministerie van justitie.

Morgen staat de vorig jaar ontslagen directeur-psychiater dr. H. F. van de Heldring Stichtingen voor de rechtbank in Arnhem terecht. Hij wordt ervan verdacht een groot aantal pupillen veelvuldig seksueel te hebben misbruikt. De bijeenkomst in Paradiso werd bijgewoond door ongeveer honderd oud-bewoners en belangstellenden. De initiatiefnemers kondigden aan dat het onlangs opgerichte Steunpunt Slachtoffers Zetten ook na het proces tegen de ex-directeur blijft bestaan voor opvang van tehuisbewoners en om instellingen, organisaties en instanties in de kinderbescherming op hun verantwoordelijkheden te wijzen. 'We willen de krachten bundelen van kinderen die het ongeluk hadden in het verkeerde nest te zijn geboren', zei ex-bewoner Annie Bijnoord. Met haar autobiografische roman 'Krassen' gaf zij in 1988 een belangrijke aanzet tot klachten van ex-pupillen die uiteindelijk leidden tot het ontslag van F.

Zwanger

Aangrijpend was het sobere relaas van Mieke, voorgelezen door haar moeder. De nu 28-jarige vrouw ging begin 1985 als particulier client bij de Zettense directeur-psychiater in therapie op aanraden van haar moeder die hem kende uit de tijd dat hij samen met haar inmiddels overleden man studeerde en optrok. De therapeutische relatie ging over in een seksuele verhouding en begin 1988 raakte Mieke zwanger. Pas toen kon ze haar stilzwijgen doorbreken. Ze begon een civiele procedure om schadevergoeding en diende bij het Medisch Tuchtcollege een klacht in tegen F., die niet ontkende dat hij de vader is van het kind. Het tuchtcollege verbood hem onlangs nog langer als psychiater werkzaam te zijn. Tegen dit oordeel heeft hij appel aangetekend.

Een incident deed zich voor toen Annie Bijnoord wilde weten waar de seksuoloog dr. J. Frenken 'de euvele moed' vandaan haalde de 'solidariteitsbijeenkomst' in Paradiso te bezoeken. Ze meende te weten dat Frenken door F.'s advocaat als 'getuige-deskundige en getuige a decharge' in de strafzaak was opgeroepen en vreesde dat hij de geloofwaardigheid van hun aanklachten in twijfel zou trekken. Een onverkwikkelijk misverstand, want Frenken staat er nu juist om bekend in menige zedenzaak een lans te hebben gebroken voor de betrouwbaarheid van verklaringen van slachtoffers. Het kostte hem enige moeite de gemoederen te kalmeren en duidelijk te maken dat hij niet door de verdediging als getuige is opgeroepen, maar tijdens het vooronderzoek door de rechter-commissaris als deskundige was gehoord. 'U zult woensdag niet ontevreden over mij zijn', aldus de belaagde Frenken, die daarop Paradiso verliet. De bijeenkomst werd afgesloten met 'een stille tocht' naar de Dam.