Israel heropent Palestijnse universiteiten

TEL AVIV, 15 mei - Israel is van plan zes gesloten universiteiten in bezet gebied geleidelijk te heropenen. Als gevolg van deze sluiting zijn 15.000 studenten al meer dan twee jaar officieel verstoken van hoger onderwijs. In het geheim werd, op betrekkelijke kleine schaal, gedoceerd.

De VS en de EG hebben regelmatig bij Israel protest aangetekend tegen de sluiting van de universiteiten. Israelische woordvoerders omschreven de universiteiten als 'broeinesten' van de intifadah, de Palestijnse volksopstand in bezet gebied.

Israelische commentatoren suggereerden gisteren dat premier Yitzhak Shamir de principe-beslissing om de universiteiten te heropenen heeft genomen om tegenwicht te bieden aan de sterke anti-Israelische gevoelens in de VS naar aanleiding van de bezetting van een gebouwencomplex door joodse kolonisten in de christelijke wijk van Oost-Jeruzalem.

Na een onderhoud met president George Bush in het Witte Huis heeft de burgemeester van Jeruzalem, Teddy Kollek, eind vorig week bij Shamir de heropening van de Palestijnse universiteiten aangekaart.

Shmuel Goren, de regeringscoordinator in de bezette gebieden, heeft de afgelopen dagen met de rectores van de universiteiten gesproken. Zij deden hem naar zijn zeggen de toezegging dat zij voor rust en orde zullen instaan.

In dit verband trekt het sterk de aandacht dat het Verenigd leiderschap van de intifadah in pamflet 56 (op 11 mei in omloop gebracht) 'onderwijs als een nationaal wapen' definieert. 'Daarom doet het Verenigd leiderschap een beroep op alle studenten de grootste aandacht te schenken aan hun studies en scholen'.

Deze formulering zou erop kunnen wijzen dat er via tussenpersonen vooroverleg is geweest tussen de Israelische autoriteiten en de plaatselijke leiding van de intifadah over de heropening van de universiteiten.

Het blad Ha'arets meldt vandaag dat er in de legertop grote weerstand bestaat tegen het principe-besluit van Shamir. Commandanten van eenheden die rechtstreeks bij de strijd tegen de intifadah zijn betrokken, vrezen dat daardoor de Palestijnse volksopstand weer krachtig zal oplaaien en het thans bereikte 'evenwicht tussen geweld en controle' zal verstoren.

Generaal-majoor Yitzhak Mordechai, de commandant van de Westelijke Jordaanoever, is volgens de Jerusalem Post van mening dat de 'intifadah op de terugtocht is'.

De Palestijnen zouden volgens nieuwe instructies aan het leger doodmoe af zijn van de intifadah en naar een zo rustig mogelijk leven verlangen. Vandaar dat het leger de opdracht heeft gekregen zich te concentreren op het uitschakelen van de harde elementen van de intifadah en zich daarbij moet inspannen om de Palestijnse bevolking zoveel mogelijk van de strijd tegen de intifadah te isoleren.

De burgemeester van Betlehem, Elias Freij, op zijn beurt is van mening dat de Palestijnen door de politieke ontwikkelingen in Israel geen illusies meer hebben dat een politieke oplossing op korte termijn in zicht is. Niettemin blijft de intifadah volgens hem in verschillende vormen een constant gegeven in de Palestijnse gemeenschap. Westerse waarnemers in Israel neigen naar hetzelfde oordeel.

De intifadah blijft echter onvoorspelbaar en neemt vooral in de Gazastrook de laatste tijd gewelddadiger vormen aan. Regelmatig komt het voor dat grote menigten Israelische posities en troepen aanvallen. Bij dergelijke incidenten vallen aan Palestijnse zijde opvallend veel gewonden. Palestijnse bronnen maken in hun nieuwsbulletins dagelijks melding van reeksen incidenten op de Westelijke Jordaanoever. Het aantal doden en gewonden daar neemt echter af in vergelijking met het eerste jaar van de intifadah.