Geuzen van Boekarest: liever vandaal dan een communist

BOEKAREST, 15 mei - Ze staat er al 23 avonden achtereen. De stoeprand tegenover de gifgroene tent is haar plekje. Ioana heet ze. 'M'n achternaam doet er niet toe'.

Ze is 65 jaar. Ze staat er voor haar kleinkinderen. Haar eigen leven is 'kapotgemaakt door het communisme'.

Het leven van haar kleinkinderen wil ze redden 'al wordt het mijn dood'.

Ioana is een van de zeker 20.000 Roemenen die ruim drie weken geleden bezit hebben genomen van het Plein van de Universiteit in Boekarest. Bij de revolutie in december vielen op deze plaats de eerste doden van de Roemeense hoofdstad. Sinds 22 april heet het Plein 'de eerste van het neo-communisme bevrijde zone in Roemenie'.

Het Front van Nationale Redding, dat sinds de revolutie aan de macht is, bestaat in de ogen van de demonstranten uit neo-communisten. En de demonstranten, zij zijn het volk, het volk dat eerst het communisme heeft verdreven en nu het neo-communisme zal verdrijven.

Het Plein van de Universiteit is tot de tempel van het anti-communisme geworden, waar elke avond omstreeks acht uur de eredienst begint. De duivelse interim-president Ion Iliescu was er drie weken geleden nog niet van onder de indruk geweest. Vandalen, had hij de demonstranten genoemd, golani, zich verslikkend in het jargon van Ceausescu. De geuzennaam golani wordt sindsdien trots gevoerd op vlaggen, spandoeken en badges: 'Ik ben een vandaal'. De samenkomsten van de golani zijn om rillingen van te krijgen, rillingen van ontroering, maar ook andere rillingen. Uit 43 jaar totalitaire onderdrukking en een paar maanden pluriforme partijstrijd is een nieuw geloof gegroeid, een heilig geloof in goed en kwaad, in credo's die op spandoeken aan de universiteitsgebouwen wapperen. Eenheid. Vrijheid. Overwinning. Het Plein van de Universiteit heeft zijn eigen rituelen. De tienduizenden, jong en oud, arbeiders en geletterden, maken niet meer het V-teken met de wijsvinger en de middelvinger in de lucht. Dat teken is van het Front, de neo-communisten. Het Plein heeft een ander teken: duim en pink omhoog, of duim en wijsvinger, maar nooit, nooit dat door het Front gestolen teken. Het Plein heeft ook eigen liederen: 'Liever ben ik een nietsnut dan een verrader / Liever ben ik een vandaal dan een dictator / Liever ben ik een vandaal dan een activist / Liever ben ik dood dan communist'. Dat 'dood' klinkt langgerekt, keihard, rauw, verbeten.

Pag.5: Vervolg