EG: groei in O-Europa zal na hervormingen weer flinkaantrekken

BRUSSEL, 15 mei - Na een aanvankelijke nulgroei, of zelfs een daling van het bruto nationale produkt, zal in de Midden- en Oosteuropese landen in de loop van de jaren negentig een groei behaald kunnen worden van 5 tot 6 procent.

Dat voorspelde gisteren de Europese Commissaris voor financien en economie, Henning Christophersen, op een persconferentie waarop hij een macro-economisch rapport presenteerde over Polen en Hongarije. In het rapport worden aanbevelingen gedaan voor de hervorming van de economie van die landen, die ook zullen moeten worden doorgevoerd in de andere Europese lidstaten van de Comecon en in Joegoslavie.

Om over te schakelen van een bevelseconomie naar een markteconomie zal op korte termijn een aantal ingrijpende maatregelen moeten worden genomen, zo zei Christophersen, die aanvankelijk grote moeilijkheden zullen veroorzaken: het voogdijsysteem, waarbij bedrijven met de centrale overheid onderlinge afspraken maken over belastingen en subsidies moet worden afgeschaft, nog voordat privatisering plaats heeft; de hervormingen moeten consequent zijn en geloofwaardig voor de bevolking; de inflatie moet worden beteugeld.

Volgens Christophersen zal tot eind 1992 extra financiele hulp nodig zijn om de hervormingen te laten slagen: naar schatting 15 tot 20 miljard ecu (35 tot 45 miljard gulden). Deze moeten gevonden worden op de internationale kapitaalmarkten en tegen commerciele condities. Maar gezien het aantal mensen waar het om gaat - 140 miljoen - meende Christophersen dat dit geen probleem zal zijn omdat het landen betreft die de komende jaren 'een behoorlijke groei' zullen meemaken.

Voor het convertibel maken van de Oosteuropese munten was er volgens de Commissaris een overgangsregeling nodig. De Poolse zloty is sinds 1 januari gedeeltelijk convertibel en de Tsjechoslowaakse kroon wordt dat op 1 januari 1991. Hongarije wil zijn forint in de komende drie jaar inwisselbaar maken. Volgens Christophersen hebben de Oosteuropese landen de keuze tussen dollar, DM en ECU om hun munt aan te koppelen. Hij dacht dat de ECU hun voorkeur zou krijgen.

Het rapport over Polen en Hongarije beveelt verder aan dat zo spoedig mogelijk wetgeving wordt uitgewerkt voor particulier bezit en voor een stelsel van sociale zekerheid. In dat verband herinnerde Christophersen eraan dat de werkloosheid in Polen tot 300.000 zal stijgen, vooral door de sluiting van onrendabele fabrieken. In de DDR, voorspelde de Commissaris, zal een kwart van de bedrijven als gevolg van de overschakeling op de markteconomie onmiddellijk failliet gaan. Een kwart is rendabel, terwijl de resterende helft van de ondernemingen alleen met steun rendabel te maken zal zijn.