Verrast door volwassen houding jonge team; Wereldtitel van Oranje komt onverwacht snel

SYDNEY, 14 mei - Nadat eerst Big City van Tol Hansse, twee weken lang het favoriete nummer van de hockeysters in de bus, en daarna het Wilhelmus door het State Hockey Centre in Sydney hadden geklonken zei Roelant Oltmans nog niet te kunnen geloven dat zijn ploeg wereldkampioen was geworden. 'We waren', sprak de Nederlandse bondscoach na de met 3-1 gewonnen eindstrijd tegen Australie, 'naar het WK gegaan om te proberen weer in de buurt van de top te komen. Dat je dan toch goud haalt is een vreemd, maar fantastisch gevoel.' Er klonk oprechtheid door in de eerste woorden van de winnende coach.

Oltmans nam zeven maanden geleden de nationale ploeg van Gijs van Heumen over om naar een Olympische titel in '92 als hoofdoel toe te werken. Oranje, wereldkampioen sinds 1981, was ver weggezakt. De meeste speelsters van een zeer succesvolle generatie hadden in Seoul afscheid genomen met een teleurstellende bronzen medaille. De nieuwe, piepjonge ploeg werd vervolgens slechts vijfde bij het toernooi om de Champions Trophy. De als toeschouwer aanwezige Oltmans trok zijn conclusies. Hij handhaafde bijna alle nieuwelingen, maar wist daarbij ook routiniers Carina Benninga en Lisanne Lejeune te strikken.

De beschikbare tijd voor het WK was echter zeer kort. Oltmans en zijn assistent Frank Dikmoet concentreerden zich in de oefenstof dan ook voornamelijk op hockeytechnische zaken. Andere zaken op weg naar Barcelona'92 werden even opzij geschoven. Die liggen met name op het gebied van het verbeteren van het fysieke vermogen van de speelsters. In Sydney bleek inderdaad dat een aantal Nederlandse speelsters wat betreft kracht en loopvermogen achterblijft bij vele buitenlandse collega's. In de komende weken zal Oltmans in overleg met teamarts Vergouwen en looptrainer Wassenaar bekijken hoe hij in de trainingsopbouw deze onderdelen de benodigde aandacht zal kunnen geven. 'Ik wil aanvallender hockey met Nederland gaan spelen', zei Oltmans met de gouden medaille nog om de hals.

Oltmans wil na het behalen van de wereldtitel zeker niet op zijn lauweren gaan rusten. Nederland was tijdens het WK dan ook niet meer dan een ploeg in de leer. Dat het toch op de eerste plaats eindigde was daarom verrassend, maar zegt tevens een en ander over de andere landen. Het is bijvoorbeeld ontluisterend om te zien hoe de concurrenten van Oranje de strafcorners inslaan. Australie, de verliezende finalist, benutte in Sydney welgeteld twee korte corners uit 52 pogingen. Toch is dat onderdeel meestal van zeer grote invloed op de uitslag van de hockeywedstrijden.

Nederland heeft al sinds mensenheugenis zowel bij de mannen als de vrouwen een ijzersterke corner. Dat is een doorn in het oog van de vertegenwoordigers van de andere landen die soms wat denigrerend over het succes van Nederland praten aangezien de oranjeploegen veel uit strafcorners scoren. Brian Glencross, bondscoach van Australie, vroeg zich na de finale met een wrange ondertoon af tot waartoe zijn ploeg in staat zou zijn als het over een cornerspecialist als Lejeune zou kunnen beschikken. 'Ze kunnen beter aan een goede strafcorner gaan werken dan erover praten', reageerde Oltmans op de mokkende concurrentie.

Glencross zegt dat een topschutter 'wordt geboren en niet kan worden opgeleid'.

Oltmans is juist van mening dat er in elk land binnen afzienbare tijd een specialist kan worden gevonden, ook als het duizenden hockeyoefenaars minder heeft als Nederland. 'Het is simpelweg een kwestie van heel veel oefenen.'

Oltmans wees daarbij op Wietske de Ruiter die in verband met de knieblessure van Lejeune snel bij haar club HGC en Oranje werd 'klaargestoomd' als cornerschutter. 'Ze is nu na Lejeune en Van der Ben al zo'n beetje de derde hockeykoningin van de wereld', aldus de coach.

Met drie specialisten op rij is de Nederlandse strafcorner vrijwel onverdedigbaar. De tegenstandsters hebben er absoluut geen kijk meer op hoe Nederland de ballen zal inslaan. In de halve finale tegen Engeland schoot De Ruiter de eerste corner na een variant raak, gisteren tegen Australie was het Lejeune met een rechtstreeks schot. 'Het is een nachtmerrie', sprak een verdedigster van de Aussies over de Nederlandse strafcorner. Oranje schoot in Sydney tien maal raak uit 46 corners, een percentage van ruim twintig procent. Daarmee staat Nederland heel ver voor op de andere landen die op het slechte veld bij het WK de ballen alle kanten opsloegen alleen niet in het doel.

Nederland wordt echter tekort gedaan als het succes voornamelijk op de sterke strafcorner wordt toegeschreven. Oranje speelde in Sydney gedisciplineerd en tactisch beter dan ooit. Coach Oltmans bekende de afgelopen tien dagen soms zelf verrast te zijn door de volwassen houding van zijn team dat een gemiddelde leeftijd van 22,3 jaar heeft. Hij kon nauwelijks de juiste woorden vinden om de uitstekende sfeer bij de ploeg en de begeleiding te loven. Oltmans ligt zelf uitermate goed bij de speelsters. 'Hij is echt fantastisch', aldus captain Carina Benninga. 'Roelant is een optmistisch mens. Ik zie het heel snel als er iets mis is bij de ploeg, maar hij ziet dat als man ook. Dat vind ik opmerkelijk. Hij heeft een grote invloed op dit succes gehad, groter dan je je kunt voorstellen.' De Nederlandse ploeg vormde op en buiten het kunstgras in Sydney een hechte eenheid. 'We hebben geen vedetten', aldus Oltmans. Het was typerend dat in de enorme feestvreugde na de gewonnen eindstrijd de dikste tranen bij de reserves over de wangen dropen. 'Voor deze ploeg zou het zelfs mogelijk zijn om nog meer te trainen. Als een het doet doen ze het namelijk allemaal', sprak Benninga.

Oltmans zegt dat er vanaf het eerste begin 'een wederzijds vertrouwen' tussen hem en de ploeg is geweest. Door het goede contact met de hockeysters kon Oltmans de gedachten over een eventueel bondscoachschap bij de mannen als opvolger van Hans Jorritsma makkelijker opzij zetten. Hij leek de aangewezen man voor die baan, maar de hockeybond koos voor Rob Bianchi. Oltmans zei in Sydney geen woorden meer aan deze kwestie vuil te willen maken. Het is echter duidelijk dat hij een flinke teleurstelling heeft moeten wegslikken. Met de wereldtitel op zak zal hij daar nu wel definitief overheen zijn.

Oltmans gaat zo snel mogelijk met de KNHB om de tafel zitten om over een verlenging van het contract tot en met de Olympische Spelen '92 te praten. Het is niet voor te stellen dat dat problemen zal opleveren. Na Jorritsma zal de bond er wel voor waken om ook zijn tweede succescoach te laten vertrekken. Waarschijnlijk zullen de aanvullende eisen die Oltmans heeft wel worden ingewilligd. De coach hoopt dat hij straks met nagenoeg dezelfde spelersgroep naar Barcelona kan. Tot nu toe lijkt Carina Benninga de enige onzekere factor. Zij kan slechts met zeer veel moeite het hockey met haar werk combineren. 'Ik ben de laatste maanden door de hel gegaan', sprak de aanvoerster. Dat de andere hockeysters zich ook veel hebben moeten ontzeggen bleek meteen na afloop. Een paar meisjes stonden al op het veld tevreden met een sigaret in de hand, anderen riepen om een ijslollie waarop in het Nederlandse kamp tijdens het WK een verbod had gegolden.