Korps van Burgers

SCEPSIS is een natuurlijk instinct bij het beoordelen van plannen van George Bush. De ene week proclameert hij een grote onderwijshervorming, de andere belooft hij een Amerikaan binnen dertig jaar op de planeet Mars, en wie vervolgens de Amerikaanse begroting er op naslaat ontdekt al gauw dat er geen geld voor is. Het blijft bij celebreren van goede bedoelingen, wat om allerlei redenen weliswaar een binnenlands-politieke functie heeft, maar dan eigenlijk ook alleen als zodanig moet worden beoordeeld.

Afgelopen weekeinde lanceerde Bush echter een minuscuul plan dat bovendien de Amerikaanse overheid amper geld gaat kosten. De geloofwaardigheid ervan neemt hiermee toe en bovendien is het een aardig idee: een Korps van Burgers voor Democratie. Doel van het particuliere Korps is om deskundigen naar Oost-Europa te sturen om ginds bij hervormingen te assisteren. Het geld moet door schenkingen worden opgebracht en de overheid geeft niet meer dan een startbudget van een miljoen gulden.

DIT TYPE hulp is zinvol, ook Nederland doet zoiets, vorig jaar gedoteerd met 50.000 gulden van Economische Zaken. Maar het is allemaal mondjesmaat. Jaarlijks worden hier honderden hooggekwalificeerde managers van multinationals met 60 jaar gepensioneerd. Niet allemaal zoeken zij een levensvervulling in het bridge-circuit, en met enige goede wil kunnen diverse teams naar bedrijfjes in Oost-Europa worden gestuurd om eenvoudigweg te assisteren bij het opstellen van een begroting, het maken van een plan. Hoe weet een fabriekje voor vruchtesappen op het Poolse platteland wat het moet doen om in de EG op de markt te komen? Hoe leert een net verzelfstandigd bandenfabriekje een kostenplan op te stellen? Hoe organiseer je een afdeling inkoop en verkoop in een fabriekje waar beide begrippen geheel en al onbekend zijn? Vooral Polen, dat zich middenin een economische omwenteling bevindt, heeft nu behoefte aan assistentie, Nederland geldt er niet als opdringerig en veel hoeft het ook niet te kosten. Het PUM - Programma Uitzending Managers - zou een kleine politieke prikkel kunnen gebruiken. Verblijfkosten in Polen zijn gering, reiskosten te overzien en als Buitenlandse Zaken een bedragje uit de grote pot van Ontwikkelingssamenwerking haalt is dat al genoeg. Voor het sussen van 's lands postkoloniale gewetens-ongemak hoeft anno 1990 immers dat geld niet tot de laatste cent in zuidelijke richting te worden gestuurd.