In ziekenhuizen dreigt een nijpend tekort aanoperatie-assistenten

ROTTERDAM, 14 mei - In de Nederlandse ziekenhuizen dreigt een groot tekort te ontstaan aan operatie-assistenten. Als de ziekenhuizen niet meer leerlingen toelaten tot de opleiding, zal het huidige tekort aan operatie-assistenten van ongeveer 400 oplopen tot 800 in 1993. Dit blijkt uit een onderzoek dat is uitgevoerd door het Nationale Ziekenhuis Instituut, het onderzoeksbureau van de Nationale Ziekenhuis Raad, en het particuliere adviesbureau IPW (Instituut voor Personeelswerving). Vorig jaar voorspelde de Nationale Ziekenhuis Raad nog dat het tekort aan operatie-assistenten in 1993 duizend zou bedragen. Dat het tekort nu lager lijkt uit te vallen, komt volgens W. van der Windt, onderzoeksmedewerker van het Ziekenhuis Instituut, doordat geschrokken ziekenhuizen al zijn begonnen meer leerlingen tot hun opleidingen toe te laten.

Het nu uitgebrachte rapport beveelt ziekenhuizen aan nog meer leerlingen in opleiding te nemen. Bovendien zou meer moeite gedaan moeten worden om mensen die nu als operatie-assistent werken vast te houden, en voormalige assistenten te bewegen het werk weer op te vatten.

Het rapport beveelt betere mogelijkheden voor kinderopvang en deeltijdwerk aan en roept de ziekenhuizen op de operatie-assistent meer carriereperspectief te bieden. De helft van de ex-operatie-assistenten zou er voor voelen weer aan de slag te gaan, als aan dergelijke voorwaarden is voldaan.

Al enkele jaren kampen ziekenhuizen met tekorten aan operatie-assistenten. Nu is ongeveer tien procent van het aantal vacatures niet vervuld. Het verloop bedraagt ongeveer negen procent.

In maart van dit jaar bleek uit een enquete van de Landelijke Specialisten Vereniging (LSV) dat jaarlijks ongeveer 30.000 operaties worden afgezegd. Als belangrijkste oorzaken werd naast niet inzetbare operatieruimtes het tekort aan personeel genoemd. Mede door het personeelstekort staan er operatiekamers noodgedwongen leeg en zijn ook de wachttijden voor behandeling fors opgelopen.

Volgens onderzoeker Van der Windt heeft het vak van operatie-assistent voldoende aantrekkingskracht, 'in tegenstelling tot de verpleging'.

'Maar bij de ziekenhuizen leeft vooral het idee: laten we er niet teveel aannemen.'

Van der Windt erkent wel dat veel operatie-assistenten moeite hebben met de onzekere werktijden, die een gevolg zijn van uitlopende operaties en spoedgevallen. 'Maar deels hoort dat bij de aard van het werk.' Secretaris J. Boone van de Landelijke Vereniging van Operatie-assistenten meent dat zijn beroepsgroep lijdt onder een slechte beeldvorming. 'De taken zijn niet voor iedereen duidelijk. Het is een vrij gemotiveerde groep, en in het ziekteverzuim merk je nog niet dat de werkdruk gestaag toeneemt. Maar dat kan wel komen. Er is al jaren sprake van een verontrustende situatie.' De opleiding tot operatie-assistent duurt drie jaar, en is toegankelijk voor wie minimaal een HAVO-diploma bezit. Elk ziekenhuis bepaalt zelf hoeveel leerlingen het aanneemt. De opleiding bestaat deels uit lessen, deels uit werk in de praktijk.