Horeca financiert afdeling van Chinese oppositie

DEN HAAG, 14 mei - De voorzitter vraagt om een minuut stilte voor de slachtoffers die vorig jaar vielen op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking. Na amper dertig seconden besluit hij dat het mooi is geweest en kondigt de eerste spreker aan. In een luxueus Haags hotel werd zaterdag de Nederlandse afdeling van de Federatie voor een Democratisch China (FDC) opgericht. Het is de twaalfde tak van de Chinese oppositiebeweging in ballingschap, standplaats Parijs. 'De reden dat we vorig jaar niet hebben gezegevierd is dat we niet goed georganiseerd waren', houdt Wan Runnan, de algemeen-secretaris uit het hoofdkantoor zijn honderdkoppige, grotendeels Chinese gehoor voor. Ook deze middag loopt nog niet alles even gesmeerd. De eerste tolk, een Chinees, begrijpt de taal van zijn eigen landgenoot niet en moet voortdurend overleg voeren over hetgeen is gezegd. De tweede tolk, een Nederlander, vertaalt het Nederlands van een der sprekers in een Chinees dat bij enkele tweetaligen op de achterste rijen tot grote hilariteit leidt. De derde tolk, een Chinees, verstaat het te vertalen Nederlands slechts ten dele.

En van de uitgenodigde politici is alleen Kamerlid Eisma (D66) verschenen, maar dat kan de organisatoren moeilijk kwalijk worden genomen.

Wan Runnan zegt dat ook in de Volksrepubliek afdelingen van de FDC bestaan. Behalve als pressiegroep zal de Federatie alles in het werk stellen in China een nieuwe beweging voor democratie van de grond te krijgen. Aan de alleenheerschappij van de communistische partij moet een einde komen, is de kern van Wans betoog om te eindigen met 'de weg is nog lang'. Kamerlid Eisma roept het 'huiveringwekkende drama' van vorig jaar in herinnering: 'De Tsjechische schrijver Kundera heeft gewezen op het mechanisme dat men na verloop van tijd steeds milder oordeelt over gepleegde misdaden'.

Hij waarschuwt dat China 1989 'niet moet worden bijgezet in het museum van historische gebeurtenissen'.

Eisma relativeert het idee dat de Volksrepubliek na juni '89 geisoleerd is geraakt: 'De militaire samenwerking tussen China en de Verenigde Staten is nooit verbroken. Op economisch gebied heeft China nog steeds de status van Meest Begunstigde Natie (MFN) voor de VS en Bush beslist binnenkort over een verlenging daarvan'. De parlementarier roert een teer onderwerp aan voor de Chinezen: Tibet. Hij adviseert de Chinese Federatie samen te werken met de Amsterdamse Tibet Support Groep, die zich beijvert voor autonomie van Tibet. In het internationale manifest van de FDC is een korte passage gewijd aan Tibet. Gesproken wordt van een 'jarenlange verontachtzaming van de Chinese democratische krachten van het Tibetaanse recht op democratie', maar volgens de eerste voorzitter van FDC-Nederland, de Wageningse student Ma Ning, betekent dit niet dat in een post-communistisch China Tibet, in 1950 door het Volksbevrijdingsleger bezet, automatisch zijn vrijheid terugkrijgt. 'China heeft heel veel minderheden, ik behoor zelf tot de moslim-minderheid, maar vertegenwoordig het standpunt van de meerderheid: alles is bespreekbaar.' Een vertegenwoordiger van de Tibet Support Groep vertrouwt het niet helemaal. 'Al die Chinezen die nu ineens de democratie komen verkondingen en als een blad aan de boom zijn omgedraaid, dat kan niet waar zijn.'

De Tibet-groep zal niettemin ingaan op de mogelijkheid tot samenwerking met de Federatie, maar verder dan 'een afspraak voor het maken van een afspraak' is het nog niet gekomen.

De FDC-tak in Nederland zal voorlopig geen gebrek aan middelen hebben: twintig leden van de kapitaalkrachtige Chinese horeca staan garant voor de financiele verplichtingen. En dat is opmerkelijk voor de Chinese gemeenschap in Nederland, die zich zelden politiek roerde. Hielden de koks van Wan King en Lei Kong zich jarenlang slechts bezig met het bereiden van pangsit en fu yong hai, sinds vorig voorjaar wordt er in de Chinese keukens ook over politiek gesproken. In het bestuur van de federatie nemen geen restauranthouders deel, in een toezichthoudende raad wel.