Wapen tegen schip dat 's nachts olie illegaal loost

TEXEL, 12 mei - Schepen die 's nachts op de Noordzee illegaal olie of chemicalien lozen, kunnen binnenkort dank zij een nieuwe techniek direct worden geidentificeerd. Het gaat om eem combinatie van camera en computer, waarmee vanuit de lucht de naam van het bewuste schip kan worden ontcijferd. Dit was tot nu onmogelijk, zodat sprake was van een 'missing link' in de bewijsvoering tegen kapitein of rederij.

Het nieuwe systeem, dat veelbelovend wordt genoemd, is afgelopen week besproken door een groep ambtenaren uit de acht landen rond de Noordzee, alsmede afgevaardigden van de Europese Commissie in Brussel. Zij waren bijeen op Texel als werkgroep in het kader van het Verdrag van Bonn tegen acute verontreiniging van de Noordzee. Ook de EG is partij bij dit verdrag.

De apparatuur is ontleend aan de sterrenkunde, vertelde gisteren de Nederlandse delegatieleider, R. Schriel van Rijkswaterstaat. Nederland is nu samen met Engeland bezig het systeem zodanig te verkleinen, dat het past in de vliegtuigen waarmee boven de Noordzee wordt gesurveilleerd. Schriel verwacht dat de nieuwe techniek eind dit jaar operationeel zal zijn.

De Noordzeestaten hebben via hun ambtenaren bovendien een gezamenlijk 'nachtwaarnemingsplan' vastgesteld. Dit houdt in dat de totaal veertien toestellen waarmee deze landen boven de Noordzee olievlekken opsporen, effectiever worden benut. Door in elkaars gebied waarnemingen te doen, gaan minder uren verloren door af- en aanvliegen naar zee. Ook deze maatregel moet de mazen in het net, waar illegale lozers door ontsnappen, verkleinen.

Verwacht wordt dat hiermee de druk op de vlaggestaten, de landen waar schepen geregistreerd staan, zal toenemen. De vervolging van kapitein of rederij is namelijk een zaak van die vlaggestaten, voor zover de vervuiling buiten de territoriale wateren plaats vindt. De instelling van zogeheten Exclusieve Economische Zones op de Noordzee, waar een andere werkgroep zich over buigt, zou de rechtskracht van de Noordzeelanden aanzienlijk vergroten.

Op Texel is ook afgesproken om de vastgestelde verontreinigingen centraal te melden, te registreren en te verwerken om zo een totaaloverzicht te krijgen. Voorlopig is Nederland aangewezen om deze taak uit te voeren.

Verder heeft Rijkswaterstaat een systeem geintroduceerd om de ernst van eenscheepsongeluk waarbij chemicalien vrijkomen, in zeer korte tijd vast te stellen. Het is de Schaal van Elsa (naar het voorbeeld van onder meer de Schaal van Beaufort), lopend van 1 tot 12, ofwel van incidenten via calamiteiten naar catastrofes. Het systeem is ontworpen door ing. W. Koops van de directie Noordzee, tevens voorzitter van de werkgroep, en genoemd naar zijn dochter Elsa.