Geschil over datum Duitse verkiezingen

BONN, 12 mei - Bondskanselier Kohl (CDU) en minister Genscher (FDP, buitenlandse zaken) zijn het oneens over het tijdstip waarop de eerste parlementsverkiezingen in het verenigde Duitsland moeten worden gehouden. Het gewenste of mogelijk tempo van de Duitse eenwording, en de voorwaarden daarvan, zorgen voor onenigheid binnen de Westduitse coalitie. Ook in de CDU zijn daarover meningsverschillen gebleken.

De moeilijke positie van president Gorbatsjov in Moskou, de onzekerheid in de DDR-bevolking over de gevolgen van de Duitse eenheid en uiteenlopende electorale taxaties in Bonn spelen daarbij een rol.

In een vraaggesprek met de Bildzeitung heeft Genscher er vanmorgen voor gepleit om zonodig de voor 2 december geplande bondsdagverkiezingen uit te stellen tot, op 13 januari 1991, gelijktijdig in de DDR en de Bondsrepubliek een parlement voor heel Duitsland kan worden gekozen. Genscher, die zich tot nu toe niet had uitgesproken, volgt nu een voorkeur van zijn partijbestuur en waarschuwt ervoor om de Duitse eenheid 'op de lange baan te schuiven' en bestaande mogelijkheden verloren te laten gaan.

De datum 13 januari 1991 is de laatste die kan worden aangehouden zonder de maximale zittingsduur van de bondsdag (47 maanden) te veranderen. Voor een latere datum zou wetswijziging nodig zijn, die echter een meerderheid van tweederden vergt. Door de afwijzende houding van de Beierse CSU en de oppositionele SPD is zo'n meerderheid niet beschikbaar.

Maandag nog had Kohl juist uitdrukkelijk gezegd dat hij wil vasthouden aan Westduitse parlementaire verkiezingen op 2 december en vervolgens pas in de tweede helft van '91 verkiezingen in heel Duitsland mogelijk acht. De leider van de CDU-fractie in de bondsdag, Dregger, heeft gisteren echter verklaard dat ook hij vervroegde verkiezingen in heel Duitsland in december of januari niet wil uitsluiten. Begin deze week legden Kohl en Genscher een aanbod van Sovjet-minister Sjevernadze voor de Duitse eenwording verschillend uit. Dat aanbod deed hij vorige week zaterdag in Bonn op de eerste 'twee plus vier'-conferentie (van de Duitse staten en de 'grote vier'). Daarin wilde Moskou het mogelijk maken dat de Duitse staatkundige eenheid zou kunnen voorafgaan aan de 'externe aspecten' daarvan, zoals het door Bonn gewenste maar door Moskou afgewezen Duitse NAVO-lidmaatschap. Voor dat aanbod voelde Genscher wel, terwijl Kohl het 'een fatale ontwikkeling' noemde.

In Bonn is dit weekeinde de laatste ambtelijke onderhandelingsronde ingegaan over de voorwaarden voor de Duitse monetaire unie per 2 juli, die in een breed staatsverdrag moeten worden vastgelegd. Meningsverschillen zijn er nog over de hoogte van sommige Oostduitse pensioenen, prijssubsdies voor DDR-boeren en de mogelijkheid voor niet-Oostduitsers om grond te kopen. In Bonn en Oost-Berlijn zijn gisteren speciale commissies uit alle fracties gevormd die de behandeling van het staatsverdrag moeten voorbereiden.