Etnische tegenstellingen staan Australisch voetbal in deweg

SYDNEY, 12 mei - Voetbal in Australie is vooral een krachtmeting van verschillende etnische groepen. Vrijwel elke club heeft een binding met een Europees land of landsdeel en dat is meestal aan de namen af te lezen. In het totaal bestaat de National Soccer League uit drie ploegen van Italiaanse afkomst, drie Griekse, twee Maltezer, twee Kraotische, een Macedonische, een Hongaarse en twee verenigingen die zich als 'echt' Australisch betitelen.

Die onderverdeling is velen een doorn in het oog. Het zou degenen die zich als de autochtonen van Australie beschouwen ervan weerhouden om naar de stadions te komen. Ze voelen zich op de tribunes bij het voetbal niet thuis. Afgelopen zondag werd bij een play-offwedstrijd in Parramatta Rugby Stadium titelhouder Marconi Fairfield gesteund door een grote schare supporters, die Italiaanse vlaggen met zich meedroeg. Aan de andere kant van het veld werd er door de fans van Melbourne Croatia met honderden vlaggen van de Joegoslavische provincie Kroatie gezwaaid.

De doorgaans temperamentvolle Zuideuropeanen veroorzaken bij de competitiewedstrijden in Australie af en toe problemen. Onlangs ontspoorde het duel tussen het Grieks georienteerde Sydney Olympic en Preston Makedonia dat geleid en gesteund wordt door Macedoniers. Bij de Australian Soccer Federation (ASF) volgt men de ontwikkelingen met bezorgheid. Met uitzondering van een kleine boete van $5000 zijn er geen maatregelen genomen.

De ASF zegt voor ogen te houden dat juist de Europeanen in de jaren vijftig en zestig het voetbal in Australie op de rails hebben geholpen. Secretaris Alan Vessey verwacht dat de problemen zich op den duur zelf zullen oplossen. 'Het lijkt misschien of de ongeregeldheden toenemen, maar dat is niet zo. De tijd is in ons voordeel. Er komen bijna geen nieuwe immigranten meer naar Australie. En de kinderen zullen straks lang niet allemaal een binding voelen met het geboorteland van hun ouders of grootouders.'

Rapport

De Australische voetbalwereld wacht echter met spanning op het rapport van dr. Bradley, expert op het gebied van het doorlichten van bedrijven. De ontwikkelingen die volgen op zijn onderzoek luidden acht jaar geleden een enorme opleving in van de Rugby League in Australie. Het rapport dat aan het einde van deze maand wordt verwacht zal niet alleen commerciele adviezen bevatten, maar ook Bradley's oordeel over de etnische problemen.

Een van de mogelijke maatregelen is het verbieden van etnisch getinte clubnamen. De tegenstanders daarvan zijn echter talrijk. 'Want', vragen ze zich af, 'What's in a name?' 'Je kan wel een naam veranderen, maar niet de mensen zelf', zegt de populaire Berti Mariani, de manager-coach van Marconi. Alleen de supporters en het bestuur van deze club zijn nog van Italiaanse afkomst. In het elftal van Marconi speelt echter maar een Italiaan en het bestaat verder uit een mengelmoes van voetballers met andere paspoorten. Twee van hen, aanvaller Fred de Jong (volgend seizoen onder contract bij Fortuna uit Sittard) en linkerdediger Gary van Egmond, hebben Nederlandse ouders.

Ook ASL-secretaris Vessey denkt niet dat het veel oplost om de clubs hun naam verplicht te laten veranderen. Hij wijst op de situatie in de stad Brisbane waar de Nederlanders hun club Hollandia noemden, de Italianen Azzurri, de Duitsers Germania en de Polen Polonia. Nu bestaan die namen niet meer. Het voormalige Hollandia heet tegenwoordig Brisbane Lions dat twee jaar geleden uit de hoogste klasse verdween. 'Verscheidene clubs hebben begrepen dat ze hun naam wel moeten veranderen om leden van een andere herkomst aan te trekken. Ik verwacht dat dat proces zich in de komende jaren zal voortzetten', aldus Vessey. De secretaris beseft echter dat er altijd clubs zullen zijn die fanatiek voor hun afkomst blijven uitkomen, zoals het genoemde Melbourne Croatia. Vessey: 'Maar bij zo'n club heeft dat een diepere achtergrond. Dat moeten we accepteren.' Bij Melbourne Croatia bestaan de teams dan ook voor het grootste deel uit spelers van Kroatische afkomst. 'Maar', aldus teammanager Davor Filipovic, 'bij ons is iedereen welkom.'

Voorzitter Joe Duzel voegt er echter aan toe dat er om politieke redenen geen Joegoslaven als lid zullen worden geaccepteerd. Desondanks ontkent Duzel dat er etnische redenen meespelen bij de moeilijkheden onder de supporters. 'Overal wordt er gevochten, zelfs bij het cricket', zegt Filipovic. 'Voetbal is al lang geen boys-game meer in Australie. Er wordt harder gespeeld dan vroeger en het publiek leeft dus ook meer mee.'

Maatregelen

Bij Marconi wordt er realistischer over de situatie gedacht. Remo Nogarotto, de voorzitter van de voetbalafdeling, is van mening dat het etnische aspect naar de achtergrond moet worden verdreven om 'het Australische voetbal een bredere basis te geven'.

Hij staat zelfs niet helemaal onwelwillend tegenover een naamsverandering. 'Maar dat alleen zou niets oplossen. Het moet een onderdeel van een heel pakket zijn.'

Nogarotto ziet een belangrijke taak voor de voetbalbond weggelegd dat volgens hem strenge maatregelen moet nemen. 'Het wordt een harde strijd.' Voetbal is in Australie minder in trek dan bijvoorbeeld cricket en rugby. Toch zijn de promotors niet ontevreden over de populariteit van hun sport die door een half miljoen mensen (337.000 onder de 16 jaar) wordt bedreven. De beslissing om met ingang van dit seizoen de (semi-)profcompetitie van de periode maart-september naar november-mei, summer-soccer, te verplaatsen is goed uitgepakt. Op die manier wil men de concurrentie van andere sporten ontlopen en tevens gelijk oplopen met de Europese competities zodat de Australische topspelers daar, zoals de topscorer van Belgie Frank Farina, inzetbaar zijn voor de nationale ploeg. In de League gaf de verandering in het eerste jaar een toename van ongeveer 26 procent aan toeschouwers te zien. Momenteel komen er gemiddeld ongeveer 4.500 mensen naar de duels in de hoogste klasse kijken. Het niveau in de top van de competitie is te vergelijken met die van de Nederlandse eerste divisie. Ferenc Puskas, de vroegere ster van het grote Real Madrid, is een van de opvallendste namen in het Australische voetbal. Hij is trainer van het Griekse Melbourne South Hellas, dit jaar de bekerwinnaar.

Over twee weken eindigt het seizoen met de 'Grand Final'. Marconi Fairfield, kampioen van de afgelopen twee jaar, heeft zich via de play-offs al voor de eindstrijd geplaatst. Na afloop van de competitie blijven de Australiers niet verstoken van voetbal. SBS, een van de vijf landelijke tv-zenders, zendt straks alle 52 WK-wedstrijden uit. Afgelopen week werden in de nachtelijke uren rechtstreekse reportages van de Europa Cup 2-finale en de eindstrijd om de Engelse FA-Cup getoond. Het is voor de Australiers nu alleen zaak om de geinteresseerden ook naar de eigen stadions te krijgen.