Durf te pieken

We kennen deze collega als een rustige man, of misschien is dat te zwak uitgedrukt. Als een van ons zijn evenwicht kwijt is, kijkt hij naar hem en bij die aanblik alleen al weet hij weer hoe het moet. Zit er iemand vast in de lift dan wordt hij erbij geroepen om de kalmerende woorden te spreken tot de monteur is gekomen. Heeft de secretaresse haar vinger geklemd, dan is hij de eerste die de kneuzing mag bekijken. Hij tast in zijn binnenzak, daar zit zijn portefeuille in en daarin bewaart hij een oude hansaplast. Een man van een jaar of 45, goed gepoetste schoenen en nooit een onvertogen woord. Ook een man van de klok en recht door zee. 't Is een zegen dat hij besloten heeft, bij ons zijn carriere te maken en niet bij de concurrent.

Maar gisteren was zijn plaats om kwart over negen nog leeg. Eindelijk, half tien vloog de deur open. Daar stond hij, in ongewone doen. We konden zien dat het hem moeite kostte, zich te bedwingen. Dat duurde wel een minuutje. Toen zei hij: ' Het was weer eens zover!' ' Wat was er zover?' ' Het neemt hand over hand toe, dat zitten op de verkeerde plaats!' ' Welke verkeerde plaats, Bart?' (We noemen elkaar hier allemaal bij de voornaam).' In de tram. Daar zat er weer een aan het gangpad terwijl de plaats aan het raam nog leeg was. In een volle tram!' ' Allemachtig! Wat heb je gedaan?' ' Ja, wat moet je doen', zei hij. ' Ik kon twee dingen doen. A, pardon zeggen en wachten tot die man z'n benen opzij had gedaan zodat ik er langs kon, maar dan had ik zijn recht op die plaats erkend. Of B, gewoon, pardoes me een weg naar het raam banen.' ' Een kniegevecht aangaan, dus?' ' Zo zou je het kunnen noemen.' ' En? En wat heb je gedaan?' vroegen we.' Ik ben de wijste geweest', zei hij. ' Ik heb de eer aan mezelf gehouden en rustig gewacht tot de halte waar die vlegel eruit moest. ' ' Ben je toen gaan zitten?' ' Nee, ik ben gewoon blijven staan. Ik laat me niet kisten! Door niemand!' zei hij.

De mensen doen er weleens achteloos over maar er is veel stille heldenmoed in de tram; veel zelfoverwinning.

Er ontstond nu een druk gesprek: hoe kwam het dat dit kwaad van het niet doorschuiven hand over hand toenam. Waar lag de oorzaak? Het lag aan de mentaliteit - daar waren we het vlug over eens - maar wat moest je eraan doen om het de kop in te drukken? De conducteur terug! Een actualiteitenrubriek benaderen. Naar Sonja schrijven. Nog meer briefjes op de ramen plakken: Bij het raam: aangenaam, of Ver van 't glas: niet van pas, of Voor ik stoor schuif ik door. Het duurde niet lang of de hele afdeling was aan het dichten. Het werd een leuke ochtend. We besloten een keuze uit de beste gedichten naar de laureaat van het GVB te sturen. Onze steunpilaar was intussen weer de oude en om kwart voor twaalf waren we allemaal aan het werk alsof er niets was gebeurd.

Hoeveel tijd van de dag besteedt een modern mens aan dergelijke gesprekken, hoeveel weken per jaar worden gevuld met zo'n uitwisseling van gejengel over minuscuul onrecht? Ongelofelijk is het, als je erop gaat letten. Loop eens op een mooie dag om een uur of tien, als overal de ramen open staan, langs een straat waar veel kantoren zijn gevestigd of ga er gewoon een binnen, slenter door de gang alsof je er thuis hoort en luister naar wat er in de lokalen wordt besproken. De mensen hebben het verschrikkelijk, ze hebben niets anders te doen dan elkaar op duizend en een manieren een beentje te lichten. De ramen willen niet open of dicht, er was niks op de tv, de sportverslaggever heeft een spraakgebrek, nou ja, ga maar even na waarover u het afgelopen uur zelf met hartstocht over hebt gepraat.

Ik wilde nog eens een stukje schrijven over de verveling en de gigantische industrie van onzin die we hebben laten ontstaan om ons daarvoor te behoeden. Maar vanmorgen zag ik die man in de kracht van zijn leven begerig naar de lege raamplaats in de tram kijken. Ik stelde me voor welke tonelen zich eerst in zijn hoofd en daarna op zijn kantoor afspeelden en ik dacht: het begin van m'n stukje is er. Nou de rest nog.

M'n held was uitgestapt en beende krachtig naar zijn kantoor om te vertellen wat u hierboven hebt gelezen. Ik sloeg een pagina van de Volkskrant om en las: ' Beauvoirs seksleven piekte pas in 1947.'

Wat was dat? Haar seksleven piekte? Ik kende dat woord alleen van het knikkeren: een stuiter in het potje pieken. Het bleek dat Simone de Beauvoir een lange en bloeiende verhouding heeft gehad met Nelson Algren die beroemd is geworden met zijn The Man with the Golden Arm, die later is verfilmd met Frank Sinatra in de hoofdrol waarvan nog zo'n mooie affiche is gemaakt. Daarna kwam A Walk on the Wild Side, hier beter bekend geworden als de titel van een liedje van Lou Reed. Ik weet nog een juke box waar het in zit.

Ze schreven elkaar brieven. Nelson noemde Simone zijn 'kikkervrouw' en Simone schreef hem als haar 'krokodil'. Het laat veel onopgehelderd maar het prikkelt de verbeeldingskracht. Wat wilde ik zeggen? Ik denk dat ze zich niet hoefden te laten genezen van hun verveling.

Moge uw leven beter pieken.

RECTIFICATIEMijn vorige stukje, getiteld De kleine wetenschap (5), is opgedragen aan dr. Ab Peper, ter gelegenheid van het feit dat hij vorige week is gepromoveerd. Door een onbegrijpelijke samenloop van omstandigheden werd hij Ab Proper genoemd. Dit wordt van deze zijde zeer betreurd.

Durf te piekenza 550