De wereld een markt

Bij de Philips-top rolde deze week de eerste kop. Cor van der Klugt, voorzitter van de Raad van Bestuur, treedt vervroegd af. Rozige voorspellingen over de winst die niet spoorden met de feitelijke winst in het eerste kwartaal, deden hem de das om. In de wereld der defensie-electronica, waar Philips zich uit teruggetrokken heeft, is deze week een van de grootste orders sinds de oorlog verworven door een consortium geleid door het Britse Ferranti. Het Westduitse Telefunken, dat ook meedong, had het nakijken. Het gaat om de produktie van radars voor het Europese jachtvliegtuig van Groot-Brittannie, West-Duitsland, Italie en Spanje. Telefunken mag overigens een derde van de opdracht uitvoeren omdat het ook deelnam aan het winnende consortium. Daarvan moet het weer de helft uitbesteden aan Siemens, de Westduitse concurrent van Philips. Bezuinigen op de defensie-industrie zijn noodzakelijk in de Sovjet-Unie. President Gorbatsjov heeft deze week zijn generaals de wacht aangezegd. Wat het land nodig heeft is een effectieve verdedigingsstructuur met minimalen uitgaven, zei de Sovjet-president. Bezuinigen is hard nodig om de civiele industrie adem te geven. Volgende week zou het Kremlin met de telkens uitgestelde economische maatregelen komen om de perestrojka uit de versukkeling te halen. De Oostduitse premier De Maiziere meldde deze week dat de economie van de DDR zich in een van de ernstigste crises bevindt die het land ooit heeft doorgemaakt. In ettelijke steden legden tienduizenden Oostduitesrs het werk korte tijd stil om massaal uiting te geven aan hun ongerustheid hun baan te verliezen na de vereniging van de beide Duitslanden. De Bundesbank, de Westduitse Centrale Bank, maakte bekend dat op 2 juli, wanneer de monetaire unie een feit wordt, alleen Ostmarken op bankrekeningen ingeruild kunnen worden tegen D-marken. Op die manier moet speculanten het leven zuur worden gemaakt. Groot-Brittannie en Frankrijk zijn samen overeengekomen dat de nieuwe Ontwikkelingsbank voor Oost-Europa wordt gevestigd in Londen onder leiding van Jacques Attali, adviseur van de Franse president Mitterrand. Vertegenwoordigers van de overige zeven grote industrielanden, deze week bijeen in Washington voor de halfjaarlijkse vergadering van IMF en Wereldbank, zullen zich niet tegen de Frans-Britse afspraak verzetten. De Nederlandse oud-minister van financien Onno Ruding, ook kandidaat voor de topfunctie, verwees voor commentaar wijselijk naar Den Haag. De Europese regeringsleiders hakken deze maand definitief de knoop door. Overigens besloten alle lidstaten van het IMF de middelen met 60 miljard dollar uit te breiden, onder meer voor kredieten aan Oost-Europa en de Derde Wereld. Als vergeldingsmaatregel voor de economische blokkade door Moskou besloot Litouwen deze week de vleesexport naar de Sovjet-Unie in te krimpen met tien procent. De blokkade legt trouwens gaandeweg de tekortkomingen bloot van de eigen Litouwse economie. Onafhankelijk of niet, zin in hard werken heeft het weerspannige volkje nog steeds niet. Ook daarvoor legt het de schuld bij Moskou met zijn commando-economie. Een akkoord over een 35-urige werkweek bereikten deze week de Westduitse grafici. Net als in de metaal krijgt de arbeidstijdverkorting pas haar definitieve beslag in 1995. De Fransen, geobsedeerd door wat er allemaal bij hun oude vijand gebeurt, overwegen hun arbeidstijd nu ook te verkorten. Maar hun voorkeur lijkt uit te gaan naar het profiteren van het concurrentievoordeel dat de Westduitsers hen in de schoot werpen. De Verenigde Staten leenden deze week met het grootste gemak 30 miljard dollar voor de financiering van hun begrotingstekort. De Japanse belangstelling was groot, waar zouden de Japanners anders ook hun dollars moeten beleggen. Zelfs de daling van de dollar tegenover de yen vermocht ze niet zich van de VS af te keren. In eigen huis stouwen zij hun WC vol met elektronica. Een intelligente WC die aan een reeks van behoeften voldoet, vormde week het pronkstuk op de Tokio Good Living Show. Japan bewijst dat het goed mogelijk is buitenisse produkten te verzinnen die geen ruimte vergen.