Zure regen

Wat is het snelst slinkende stationsgebouw in Nederland? Station Valkenburg in Zuid-Limburg! Het lieflijke stationnetje is helemaal opgetrokken uit kalksteen en dat materiaal is zo zacht, dat gekken en dwazen er maar al te graag hun initialen in kerven. Daar worden de muren natuurlijk niet dikker van. Tegelijkertijd wordt het gebouw ook nog eens belaagd vanuit de lucht: de steen wordt langzaam aangetast door zure regen.

Vandaag gaan we deze sluipmoord op een weerloos monumentje eens getrouw nabootsen. We bouwen een namaak-station Valkenburg en stellen dat bloot aan namaak-zure regen. We hebben nodig: twee schoolkrijtjes, twee kommen, wat water en wat azijn.

Vul de ene kom met water, de andere met azijn. Doe in elke kom een krijtje en kijk goed wat er gebeurt. Laat de kommen een nacht staan, vis de krijtjes uit de kommen en vergelijk hun grootte.

Wat je ziet is dit. Met het krijtje in de kom water gebeurt niets, maar uit het krijtje in de kom azijn komen zodra je het erin gooit allemaal belletjes. Na een nacht is het 'azijnkrijtje' duidelijk kleiner geworden dan het 'waterkrijtje'. Krijtjes bestaan uit kalksteen, hetzelfde materiaal als dat waaruit het Valkenburgse stationnetje bestaat. In azijn zit azijnzuur, en dat breekt de kalksteen af. Bij dat proces komen kleine belletjes koolzuur vrij en kalft het krijtje aan de oppervlakte af. Na een nacht is het slopende effect daarvan duidelijk te zien. Wat met je krijtje gebeurt, gebeurt ook met gebouwen en beeldhouwwerken van kalksteen en iets langzamer ook met gebouwen van hardere steensoorten. Scherpe hoeken worden stomp en kunstig gebeeldhouwde heiligenfiguren op oude kathedralen vervagen tot onduidelijke Michelinmannetjes. Boosdoener is de zure regen, veroorzaakt door uitlaatgassen van auto's en de uitstoot van schoorsteenpijpen van elektriciteitscentrales en industrieen.

Als het alleen maar om steen ging, zou het allemaal nog niet zo erg zijn, al kost restaureren en repareren een hoop geld. Maar zure regen knaagt ook aan de levende natuur. Veel bossen en meren in Europa en Noord-Amerika hebben er ernstig van te lijden. Vroeger was het nog niet zo'n probleem, of had men het in elk geval niet zo in de gaten. Maar tegenwoordig zie je de gevolgen overal en heeft iedereen er de mond van vol.

Gelukkig maar, want dan wordt er misschien ook nog iets aan gedaan. De enige oplossing is: minder gassen de lucht in sturen die zure regen veroorzaken.