Huishoudboekje Zelia stille sensatie IMF-top

WASHINGTON, 11 mei - Voor het eerst in de geschiedenis van Brazilie heeft de overheid in de maand april meer geld binnengekregen dan uitgegeven. Ook voor mei en juni wordt een overschot op de begroting verwacht.

Voor het einde van het jaar, zei de Braziliaanse minister van economische zaken, Zelia Cardoso de Mello (37), deze week tijdens een persgesprek in Washington, moet het overheidstekort zijn omgeslagen in een overschot. Brazilie ging het jaar in met een financieringstekort van acht procent van het bruto nationaal produkt.

De Braziliaanse minister is een stille sensatie tijdens de bijeenkomst van het Internationale Monetaire Fonds en de Wereldbank, deze week in Washington. Brazilie, het grootste schuldenland van de Derde wereld, heeft anderhalve maand geleden, toen de eerste vrij gekozen president in 29 jaar aan de macht kwam, een radicale schoktherapie op zijn economie losgelaten. Zelia is als minister van economische zaken en financien verantwoordelijk voor het resultaat.

En het werkt, verzekert ze. Natuurlijk, er is verzet van bepaalde sectoren van de economie tegen de schokbehandeling waarbij tachtig procent van alle geld op bank- en spaarrekeningen werd geconfisqueerd door de overheid, omgerekend bijna 200 miljard gulden, anderhalf jaar lang. Die maatregel heeft de particuliere sector hard getroffen, niet alleen de burgers, maar ook multinationals als General Motors, Ford, Volkswagen, Mannesmann, Solvay, Johnson en Johnson, Caterpillar, Philips en Daimler Benz. Maar de regering van president Fernando Collor de Mello (40) staat precies voor ogen wat de bedoeling is. 'We weten waar we willen uitkomen', zei de minister. 'Over vijf jaar moet Brazilie een groei en inflatie hebben zoals de industrielanden. Het moet een modern, efficient land zijn, dat kan concurreren op de wereldmarkt. Met een sterke particuliere sector en een overheid die alleen essentiele functies vervult.' Het resultaat is af te meten aan de prijzen. De inflatie, in maart nog 82 procent per maand, is in april teruggebracht naar bijna nul en zal in mei niet veel hoger zijn.

De zwakke plek van de meeste saneringsplannen is gewoonlijk de overheidsfinancien die niet worden aangepakt. Minister Zelia onderstreepte dat de sanering van de begroting de kern is van het nieuwe Braziliaanse denken. 'We zijn ons er zeer van bewust dat stabilisatie niet lukt zonder aanpassing van de begroting', zei ze. Inmiddels is een begin gemaakt met de verkoop van overheidsvilla's en dienstauto's. Binnenkort volgt de verkoop van staatsbezit en de privatisering van 188 staatsbedrijven. Gisteren werd bekend dat president Collar de Mello een kwart van de federale ambtenaren naar huis wil sturen. Nu zijn er 1,6 miljoen ambtenaren en Collar zei dat Brazilie het afkan met 1,2 miljoen.

Pas nadat de begroting gestabiliseerd is wil Brazilie weer onderhandelen met zijn buitenlandse schuldeisers. Brazilie heeft een achterstand van 5,3 miljard dollar in rentebetalingen aan de banken.

In juni begint Brazilie opnieuw onderhandelingen met het IMF, kondigde Zelia aan. Daarna zullen onderhandelingen volgen met de Club van Parijs over vorderingen van Westerse overheden, en met de particuliere banken. 'We willen graag weer goede relaties onderhouden met onze crediteuren', zei de minister.

De internationale financiele gemeenschap heeft volgens haar grote sympathie voor de economische hervormingen. Geen wonder: 'We willen een nieuwe fase van onze geschiedenis ingaan, waarin we onze afspraken nakomen.'

Dat zou op zichzelf al een revolutie zijn.