Berghuizer kiest aanval als verdediging

AMSTERDAM, 11 mei - De beste verdediging is de aanval. Iets dergelijks moet drs. F. G. Spits, oud-speler van het Nederlands hockey-elftal en bestuursvoorzitter van de Berghuizer Papierfabriek, gedacht hebben. Dus kondigde hij gisteren ten overstaan van een verbaasde financiele pers aan dat Berghuizer, de papierfabriek waar de resultaten de afgelopen jaren als een kaartenhuis ineenstortten, een investering van honderden miljoenen guldens onderzoekt.

Wil Berghuizer op langere termijn niet veranderen in een 'museum voor papiermachines' dan zal het bedrijf zijn produktiecapaciteit drastisch moeten uitbreiden, aldus Spits. Want de huidige 140.000 ton produktiecapaciteit is bij lange na niet voldoende om de vraag aan vooral papier voor kopieerapparaten (die alleen al in Europa jaarlijks zo'n 100.000 ton groeit) op termijn bij te benen. En als over drie tot vijf jaar de groei weer uit de markt is zullen alleen goedkoop producerende en dus grote papierfabrieken in staat zijn het hoofd boven water te houden in de moordende prijsconcurrentie die dan naar verwachting uitbreekt, zo luidt de redenering.

Twee scenario's heeft Berghuizer om te overleven. De uitbreiding van een bestaande machine met 40.000 ton produktie is met een investering van 100 miljoen gulden verreweg de goedkoopste optie. Spits liet gisteren echter doorschemeren dat deze methode slechts tijdelijk soelaas biedt en op de langere termijn toch geen werkelijke oplossing is.

De andere mogelijkheid bestaat uit de bouw van een nieuwe machine. Kosten: 2.200 tot 2.500 gulden per ton papier aan jaarlijkse produktiecapaciteit. En die produktie moet, zo viel uit de opmerkingen van Spits op te maken, 200.000 tot 300.000 ton bedragen. Een half miljard gulden, in die grootte komt de investering dan te liggen, zo gaf Spits toe.

De definitieve keuze zal begin volgend jaar gemaakt worden, maar de bestuursvoorzitter liet wel merken dat de laatste 'zeer reele' optie hem het meest aanspreekt. De beslissing zal echter uiteindelijk niet in de directieburelen te Wapenveld worden genomen, maar een stuk noordelijker, in Helsinki, waar de Finse papiergigant Enso-Gutzeit zetelt.

Enso behoedde Berghuizer vorig jaar voor ernstige kasgeldproblemen door in de vorm van nieuwe aandelen geld in de onderneming te pompen. Daarmee werd het papierconcern voor 58 procent eigenaar van Berghuizer.

De investeringsplannen moeten Enso schikken. Zeker als voor een nieuwe machine wordt gekozen dienen de Finnen immers voor een belangrijk deel van de financiering zorg te dragen, zo is de verwachting in financiele kringen. Want de ombouw van 100 miljoen gulden willen de banken nog wel financieren, maar daarboven is aan de uitgifte van nieuwe aandelen niet te ontkomen, zo werd gisteren duidelijk.

Dat die nieuwe aandelen op de beurs uitgegeven worden lijkt niet erg waarschijnlijk. De bedrijfsresultaten per aandeel Berghuizer (vorig jaar fl.2,51) zijn de laatste drie jaar grofweg met een factor tien ineengeschrompeld en dat heeft zo zijn sporen nagelaten op de beurskoers. De koers, vorig jaar nog fl.74,50, hangt nu op het niveau van fl.41. Een beursemissie zal dan ook niet op al te veel enthousiasme kunnen rekenen. Onderhandse plaatsing van nieuwe aandelen bij Enso lijkt het enige alternatief.

Nu is de papiersector waar Berghuizer in opereert tevens een van de aandachtsgebieden van Enso. Volgens betrokkenen stoort uitbreiding van Berghuizer de plannen van Enso echter niet. De Finnen hebben geen grote uitbreidingsplannen in het fijnpapier waar Berghuizer actief is, aldus Spits. En als Enso de hele uitbreiding van Berghuizer in het geheel niet zou zien zitten, dan was de raad van commissarissen, waar de Finnen de helft van de zetels bezitten, zeker niet akkoord gegaan met een verdere uitwerking van de plannen, meende Spits.

Als de plannen worden doorgezet, en veel alternatieven lijken er voor Berghuizer niet te zijn, is de kans groot dat het aandeel van Enso groter zal worden. Voeg daarbij de samenwerking tussen beide papierondernemingen (behalve de joint venture in de snijfabriek waar papier op maat wordt gemaakt, wil Berghuizer op exportmarkten gaan samenwerken in de marketing en distributie en bij de ontwikkeling van nieuwe produkten) en de logische vraag rest in hoeverre een beursnotering van Berghuizer nog enig nut heeft.

Spits hield gisteren vast aan de eerder uitgesproken wens dat Berghuizer zijn beursnotering als aparte onderneming behoudt om 'relatief onafhankelijk te kunnen opereren' en toegang te hebben tot de kapitaalmarkt. Dat laatste moet bij veel aandeelhouders met gemengde gevoelens zijn ontvangen. Gisteren bleek namelijk dat de grootaandeelhouders APPM (ABN), de NIB en de GOM, die vorig jaar een deel van hun aandelen aan Enso afstonden, hiervoor een prijs van 73 gulden per aandeel ontvingen. De beurskoers stond op dat moment bijna 20 gulden lager. De kleinere aandeelhouders stonden buiten deze voordelige overeenkomst. De uitbreidingsplannen spelen zich af tegen de achtergrond van het dal waar Berghuizer uit lijkt te komen. De resulaten stonden vorig jaar sterk onder druk door de hoge prijzen van cellulose (de grondstof voor papier) en een lange periode van tegenvallende vraag naar produkten van Berghuizer. Dit jaar is de celluloseprijs lager en de marges kunnen worden vergroot. Het resultaat wordt dit jaar dus beter, zo verklaarde Spits, maar cynici zullen zeggen dat het ook nauwelijks slechter kan. Hoeveel beter, dat durfde de president-directeur niet te voorspellen. Er zijn nog te veel onzekerheden op de markt, zoals de grondstofprijzen en de hoogte van de dollar.

    • Steven Adolf