Portugese synagoge in Amsterdam ernstig vervallen

AMSTERDAM, 10 mei - De 315-jaar oude Portugees-Israelitische synagoge, gelegen aan het mr. dr. Visserplein in Amsterdam, vertoont sporen van ernstig verval, voornamelijk veroorzaakt door vocht. Als er op korte termijn niets wordt gedaan is instorting niet denkbeeldig.

Bouwkundigen en restaurateurs hebben berekend dat deze synagoge vlakbij het Waterlooplein, die behoort tot de oudste en mooiste in Europa, voor totaal 7,5 miljoen gulden in zijn oude staat kan worden hersteld. Iets minder dan de helft van dat bedrag is al beschikbaar gesteld door Monumentenzorg en de gemeente Amsterdam. De rest, een kleine vier miljoen gulden, moet door particulieren worden opgebracht. De Joodse gemeente die de synagoge nog regelmatig gebruikt, telt ongeveer 500 leden. Van de 7.000 leden die de Portugees-Israelitische gemeente voor de oorlog telde zijn er 6.000 in vernietigingskampen omgekomen. De Stichting Vrienden van de Portugees-Israelitische Synagoge, onder voorzitterschap van prof. mr. I. A. Diepenhorst, maakte gisteren plannen bekend voor de beoogde fondswerving. De gedachten van de stichting gaan uit naar een adoptieplan, waarbij onderdelen van het gebouw kunnen worden gesponsord. Dat geldt bijvoorbeeld voor de vier grote pilaren, de Heilige Ark, de vrouwengalerij, het koper- en het glaswerk en de wereldberoemde bibliotheek van het Portugees-Israelitische Seminarium. De synagoge is ontworpen door de toenmalige stadsbouwmeester Elias Bouman. Op 2 augustus 1675 werd de synagoge ingewijd in aanwezigheid van het Amsterdamse stadsbestuur. De totale kosten bedroegen 180.000 gulden. Naar het model van deze Amsterdamse synagoge zijn er in de 18de eeuw synagoges gebouwd in Den Haag, Willemstad, Paramaribo, Pernambuco (Brazilie) en in Rhode Island. De laatste, uit 1759, is de oudste synagoge van de Verenigde Staten.