Kleurrijk relaas over Slag om Den Haag

In het grote fiasco van de mei-oorlog zaten voor Nederland enkele kleinesuccessen verborgen. En de grootste van die kleine overwinningen was derazendsnelle uitschakeling van de vele honderden parachutisten en luchtlandingstroepen die in de vroege ochtend van 10 mei rondom Den Haag waren neergekomen met het doel de Residentie met de koninklijke familie en de regering te overrompelen. Ze hadden er niet op gerekend dat deze hoek van de Vesting Holland wemelde van de Nederlandse soldaten.

Over deze Duitse actie en haar roemloze einde gaat de met vaart gemaakte documentaire Oranje en Plan Geel ('Fall Gelb' was de Duitse codenaam voor de onderneming) die Guus van Waveren en Gerard Soeteman voor de NOS-tv hebben gemaakt. Centraal daarin staat enerzijds het verhaal van prins Bernhard en anderzijds het relaas van de bemanning van twee Nederlandse pantserauto's die tot taak hadden het vliegveld Ypenburg te bewaken. De Duitsers worden vertegenwoordigd door de vroegere parachutistencommandant Arnold von Roon, die duidelijk maakte dat wat er op de ochtend van de tiende mei uit de lucht kwam vallen, geenszins het predikaat 'elitetroepen' verdiende. In die zin is het verhaal van de Nederlanders die hier een superieure vijand versloegen, enigszins overdreven. Wel verbijsterend zijn de prestaties van de Nederlandse pantserwagenbemanningen, die, al worstelend met ethische twijfels over de toelaatbaarheid van hun ijver, Duitse vliegtuigen uit de lucht schoten alsof het om muggen ging. Gewone, uit de klei getrokken Hollanders die zich huns ondanks ontpopten als een wrekende furie. Prins Bernhard probeerde dat met zijn handvuurwapen ook, maar miste naar eigen gen steeds (toen een adjudant wel iets raakte, was hij jaloers). Bernhard vertelt in de documentaire een aantal kleurrijke details over hoe hij en zijn vrouw die meidagen beleefden. Niet alleen komt daarin voor hoe Wilhelmina door met zelfmoord te dreigen haar schoonzoon onder druk zette om met Juliana en de kinderen naar Engeland te gaan, ook Bernhards verboden terugkeer naar Zeeuwsch Vlaanderen en enkele capriolen die hij daar uithaalde, komen aan de orde. De prins blijkt overigens zeer gehecht te zijn aan materiele genoegens: zelden zullen in een documentaire over de oorlog zo vaak de woorden 'wijnflessen', 'manchetknopen' en 'overhemden' zijn gevallen.

Oranje en het 'Plan Geel', Ned. 3, 20.20 - 22.00 uur.