Hockeysters twijfelen aan het nut van psycholoog

SYDNEY, 10 mei - De aanpak oogde professioneel en boezemde bij voorbaat ontzag in. Het Australische vrouwenhockeyteam nam enkele maanden geleden een psycholoog op in het begeleidingsteam, die moest zorgen voor een betere concentratie. Inmiddels echter faalt het team in Sydney juist op dat punt en wordt er met enig cynisme over de mentale begeleiding geproken.

Australie miste zeven strafballen en ook de strafcorners (een doelpunt uit 42 pogingen) verliepen niet naar wens. Psycholoog Chris Horsley zegt zich verantwoordelijk te voelen voor het falen. 'Dat is mijn terrein. Ik moet zorgen dat het weer goed komt.' Horsley zegt de komende dagen veel werk te hebben. 'Soms kun je dingen niet meteen veranderen. Dat kost dan wat tijd. Ik weet zeker dat ze die ballen er straks wel inschieten. De missers hebben niets met onkunde te maken. De meisjes zijn ze er ook van overtuigd dat ze zullen scoren, maar de uitvoering is gewoon niet goed.'

Groepsessie

Chris Horsley, die ook de roeiers en waterpoloers van Australie begeleidt, traint, zoals hij zegt, de geest. Hij praat in groepsessies en individueel met spelers. Hij doet spelvormen met de groep, terwijl ook trainers door hem onder handen worden genomen. Horsley beschouwt zichzelf niet als een wonderdokter. 'Er zijn genoeg ploegen die veel succes hebben behaald zonder de hulp van een psycholoog. Een goede coach is voor een deel ook psycholoog. De een doet het op dat vlak beter dan de ander. De coach is altijd de baas en bepaalt wie er bij de ploeg komt.'

Gijs van Heumen, de vorige Nederlandse bondscoach van de hockeysters, deed vier jaar lang een beroep op sportpsycholoog Ferdi Oyen. De selectie had jaarlijks een groepsessie, maar het was met name de coach zelf die gebruik maakte van de mentale begeleider.

Van Heumens opvolger Oltmans heeft nog geen behoefte aan hulp uit die hoek. Hij wijst contact met een sportpsycholoog echter niet bij voorbaat af. 'Als we de noodzaak zien om op tijdelijke basis voor een speelster hulp van een derde in te roepen zullen we dat zeker niet nalaten.'

Teamarts Peter Vergouwen zegt dat het moment om een vakman van buitenaf aan te trekken uiterst secuur moet worden gekozen. 'We moeten binnen ons eigen begeleidingsteam de grenzen van onze capacteiten helder zien.'

Vergouwen maakt duidelijk dat het ontbreken van psycholoog bij het team niet wil zeggen dat er geen mentale begeleiding voor de hockeysters is. 'Die is er permanent', aldus de arts. 'Wij begeleiden niet alleen het lijf, maar mensen in de ruimste zin van het woord.' Aan Carina Benninga, aanvoerster van de ploeg, gaat het nut van een mentale begeleider grotendeels voorbij. 'Ik denk dat je de problemen dan gaat opzoeken.'

Benninga heeft gemerkt dat de speelsters van de huidige ploeg eventuele problemen met elkaar oplossen. 'Iedereen heeft daar zo z'n eigen maatje voor.'

Benninga liep ook niet over van enthousiasme voor de sessies van Oyen die zij vroeger met Oranje bezocht. 'Dat is het probleem', aldus bondscoach Oltmans. 'We hebben zestien spelers in de selectie en niet iedereen heeft de behoefte aan dezelfde begeleider.'

Secuur

Er zou in dat geval misschien een situatie kunnen ontstaan dat een psycholoog op bepaalde spelers in een team een negatieve invloed heeft. 'Dat kan', geeft de Australier Horsley toe, 'maar dan praten we wel over een slechte psycholoog. Een goede begeleider is heel secuur in zijn werk. Hij kan goed observeren en heel goed luisteren. En hij zal een speler die hem als hinderlijk ervaart met rust laten.'

Horsley zegt er wel voorstander van te zijn dat elke topsportploeg contact met een psycholoog heeft die bij problemen direct oproepbaar is.

Oltmans is vooralsnog niet van plan op zoek te gaan naar een dergelijke hulpverlener. Hij zegt in zijn ogen het ideale begeleidingsteam bij Oranje te hebben. Behalve de coach zelf zijn er assistent Frank Dikmoet, video-cameraman Roberto Tolentino, dokter Vergouwen en de fysiotherapeuten Haak en Vijn. Het wordt in de ploeg als een groot voordeel ervaren dat Nicole Vijn, de tweede fysiotherapeut, een vrouw is. Na het vertrek van Cora de Wilde (nu bestuurslid bij de KNHB) als manager ontbrak er bij Oranje een vrouwelijke begeleider.

Nicole Vijn heeft het in Sydney en tijdens de voorbereidingstrip naar Australie en Verenigde Staten nog niet meegemaakt dat een hockeyster speciaal met problemen naar haar toekwam. 'Maar gevoelsmatig vinden ze het blijkbaar prettig dat ik er ben. Meisjes hebben onderling een andere band dan met jongens. Ik loop toch sneller even een kamer binnen.' Alle begeleiders van Nederland omschrijven de huidige hockeyploeg als mentaal sterk. Er wordt echter wel met spanning op de grootste proef gewacht; de halve finale van morgen tegen Engeland. Carina Benninga: 'We hadden misschien nog iets meer ervaring in de ploeg moeten hebben. Maar dat hoeft geen probleem te zijn. Volgens mij kan deze ploeg wonderen verrichten, ook mentaal gezien.'