Fokker, Timmer en Tommel

Fokker ligt op koers, maar wie blijft de stuurknuppel vasthouden? Onder de lijst van namen van commissarissen en bestuur staat in Fokkers jaarverslag in vette letters gedrukt: stand per 12-4-1990. Typografisch vestigt Fokker zo onbewust de aandacht op de ooit door ex-minister De Korte geuite wens om de raad van bestuur van Fokker uit te breiden tot vier man. Daartoe wilde de minister de meerderheid van de prioriteitsaandelen hebben, want dat had hem het recht gegeven te bepalen hoeveel bestuurders er zijn boven het statutaire minimum van twee.

In het heetst van de strijd destijds zei de minister zelfs die prioriteitsaandelen via de rechter te zullen opeisen. Nu is er een andere minister. De overheid heeft 26 van de 50 prioriteitsaandelen maar die zitten straks (de overeenkomst moet nog worden getekend) in een stichting die zal worden bestuurd door... Fokkers eigen raad van commissarissen en raad van bestuur.

Die raad van bestuur is niet uitgebreid en wordt - na het vertrek van Frans Swarttouw - sinds 1 september van vorig jaar geleid door voormalig commissaris en oud-Philips man ir. M. Kuilman. Het was nooit de bedoeling dat Kuilman (64) lang zou blijven. Statutair kent Fokker geen leeftijdsgrens voor bestuurders, maar te beluisteren valt dat Kuilman halverwege volgend jaar zal aftreden. De andere twee bestuursleden zijn sinds anderhalf jaar dr. R. J. van Duinen (sinds 1982 bij Fokker) en E. J. Nederkoorn (meteen in de raad van bestuur binnengekomen). Wat gebeurt er als Kuilman vertrekt? Het is meestal moeilijk werken met een raad van bestuur van twee man. Nederkoorn kwam destijds niet voor niets, als aanvulling op het duo Swarttouw/Krook, van wie de laatste zei zo niet meer te kunnen functioneren.

Iedereen gaat ervan uit dat Nederkoorn de opvolger van Kuilman wordt. De vergadering van prioriteitsaandeelhouders kan straks ook besluiten dat er nog een man bij moet komen.

Philips

Het gezonde verstand zegt dat er in de top van een concern koppen moeten rollen voordat de bezem echt door een organisatie kan worden gehaald.

Dat oogt niet mooi, maar in situaties als waar Philips nu in zit is er een zondebok nodig. Die moet de schuld krijgen van alles dat er is mis gegaan. De nieuwe man kan dan eerst nog slechtere resultaten tonen (schuld van zijn voorganger), hard saneren en zo de trend ombuigen. Dat is volgens de handboeken een betere manier om looneisen van werknemers te pareren dan het plaatsen van boze advertenties in kranten. Maar het past niet in de Philips-cultuur om een van de eigen topmensen in het openbaar naar de slachtbank te leiden. Wat dat betreft wil de onderneming niet leren van de Japanners. Bij Toshiba stapte de baas ooit op om de woede van de Amerikanen te sussen.

Tommel

Philips moet straks misschien D66 kamerlid Tommel sussen. Die maakt naam voor zichzelf door Philips en Daf uit te nodigen eens te komen vertellen waarom het zo slecht gaat in deze goede tijden. Het Nederlands bedrijfsleven staat meteen op de achterste benen. Waar bemoeit Tommel zich mee? Maar eigenlijk gaat het om een koekje van eigen deeg. Het bedrijfsleven wil zich immers via openbare brieven wel eens met het overheidsbeleid bemoeien als het zich daarover zorgen maakt.