Klachten over huisregels in psychiatrie

UTRECHT, 8 mei - Patienten in psychiatrische ziekenhuizen klagen vooral over huisregels waarin sancties zijn opgenomen. Dat blijkt uit het vandaag verschenen jaarverslag 1989 van de stichting Patientenvertrouwenspersoon Geestelijke Gezondheidszorg. De stichting verleent psychiatrische patienten advies en bijstand bij de handhaving van hun rechten. In 11.326 gevallen hebben patienten vorig jaar de hulp ingeroepen van patienten-vertrouwenspersonen. De klachten en vragen die deze hulpverleners vorig jaar kregen voorgelegd, betroffen vooral de behandeling (16,2 procent), het toepassen van dwang en het verleggen van vrijheidsbeperkingen in het ziekenhuis (16,1 procent) en gedwongen opneming van psychiatrische patienten (14 procent). In totaal werden vorig jaar 24 structurele tekortkomingen in psychiatrische ziekenhuizen geconstateerd. Daarvan is sprake als een aantal klachten en vragen over hetzelfde onderwerp aan de patienten-vertrouwenspersoon worden voorgelegd. Dergelijke tekortkomingen worden aan de orde gesteld bij de leiding van een afdeling of bij de directie van het ziekenhuis. Tien van 24 gevallen hadden betrekking op het beperken van de bewegingsvrijheid van de patient.

In het jaarverslag wordt een geval beschreven van een ziekenhuis waar vorig jaar een huishoudelijk reglement van kracht werd dat de bewegingsvrijheid van de patienten naar het oordeel van de stichting nogal drastisch beperkt. In afwijking van het beginsel dat een patient recht heeft op bewegingsvrijheid, bepaalt dat reglement: 'De patient heeft geen recht op bewegingsvrijheid in en rond de kliniek, tenzij anders is bepaald in het behandelingsplan'. Op die manier, aldus de stichting patienten-vertrouwenspersoon, eigent het ziekenhuis zich een volledige zeggenschap toe over het recht van de patient op bewegingsvrijheid. Huisregels waarin sancties of beperkingen van de bewegingsvrijheid zijn opgenomen, vindt de stichting onaanvaardbaar omdat deze regels te veel het karakter hebben van een strafmaatregel.

In 47 psychiatrische ziekenhuizen zijn 36 patienten-vertrouwenspersonen werkzaam. Het werk van de stichting wordt betaald uit een opslag op de verpleegprijs van alle psychiatrische ziekenhuizen.