Acties verplegers harder, zonder succes

UTRECHT, 8 mei - De Nationale Ziekenhuisraad (NZR) blijft bij staatssecretaris Simons (volksgezondheid) aandringen op 130 miljoen gulden extra om de werkdruk te verlichten. De raad erkent dat de werkdruk voor verpleegkundigen en verzorgenden te hoog is. Dit heeft de directie van deze werkgeversorganisatie vanmorgen verklaard naar aanleiding van een bezetting van het NZR-gebouw in Utrecht door leden van de vereniging Verplegenden en Verzorgenden in Opstand (VVIO). Het conflict over de CAO is hiermee overigens niet dichter bij een oplossing gekomen.

Om half acht drong een veertigtal actievoerders via een kapotgeslagen ruit de hal van het NZR-gebouw binnen. Personeel werd niet toegelaten. De bezetting, die om twaalf uur vrijwillig werd beeindigd, is een uiting van de nieuwe strategie van de VVIO om acties te houden buiten de directe patientenzorg. Bij de achterban van de VVIO, vorig jaar ontstaan uit onvrede met de tamme houding van de bonden, leefde een duidelijke wens om over te gaan tot hardere, niet ludieke acties. Woordvoerder P. Holleman: 'De acties zijn gericht op de werkgevers en de overheid. De werkgevers zijn ook niet gelukkig met de huidige situatie in de gezondheidszorg, zeggen ze steeds. Laat ze dan ook maar echt eens iets doen'. Tegelijkertijd hebben leden van de VVIO ook een kantoor van een regionale werkgeversorganisatie in Haarlem bezet, en een in Haren geblokkeerd. De vakbonden hielden in tien instellingen verspreid over het hele land traditionele acties in de vorm van werkonderbrekingen van enkele uren en staking van dagbehandelingen.

Het arbeidsconflict in de gezondheidszorg speelt zich af op twee fronten: CAO en werkdruk. De bonden eisen een salarisverhoging van vier procent en daarnaast twee procent voor verbetering van de secundaire arbeidsvoorwaarden. Deze eisen hebben betrekking op hele sector van 200.000 werknemers. De VVIO neemt geen deel aan de CAO-onderhandelingen, maar hun eisen worden gesteund door de Nederlandse Maatschappij voor Verpleegkunde (NMV) die wel aan het overleg deelneemt. Zij willen zes procent salarisverhoging voor het verplegend en verzorgend personeel, en eveneens twee procent voor secundaire arbeidsvoorwaarden. De werkgevers hebben tot nog toe 3,5 procent in totaal geboden. Hiervan bestaat 0,9 percent uit een verlaging van de pensioenpremies. Die leidt dus wel tot verhoging van de salarissen, maar niet tot verhoging van de loonsom. De VVIO spreekt dan ook van een sigaar uit eigen doos. 'Op het gebied van de looneisen blijft er een kloof bestaan', verklaarde D. van der Meer, algemeen-directeur van de NZR na overleg met een delegatie van de bezetters. 'Wij vinden dat die 3,5 procent onder de huidige omstandigheden het maximaal haalbare is. We willen dan ook niet meer naar de overheid worden teruggestuurd om meer geld voor salarissen.'

Zwaar immobiel

Op het gebied van de werkdruk liggen de standpunten minder ver uiteen. De NZR had staatssecretaris Simons gevraagd om 130 miljoen gulden extra voor verlichting van de werkdruk. Simons wees dit verzoek vrijdag van de hand. Hij wil eerst een notitie uitbrengen waarin zowel werkdruk als opleiding en arbeidsmarkt in de zorgsector aan bod komt. Naar aanleiding hiervan zullen de CAO-partijen met de staatssecretaris om de tafel gaan zitten. Dat zal waarschijnlijk over ongeveer twee weken gebeuren. Het bestuur van de NZR zegt erop te rekenen dat Simons alsnog de gevraagde 130 miljoen beschikbaar zal stellen.

De werkdruk in de instellingen neemt toe, doordat er enerzijds minder personeel beschikbaar is en anderzijds patienten steeds intensievere zorg vereisen. Dit laatste is een rechtstreeks gevolg van het beleid om mensen zo lang mogelijk thuis te verzorgen. D. op de Dijk, een van de bezetters en waarnemend hoofd van een psychogeriatrische afdeling van een verpleeghuis: 'Tien jaar geleden hadden nog vrij veel mobiele patienten, maar nu komen ze zwaar immobiel binnen'.

Het verloop en het ziekteverzuim onder het verplegend en verzorgend personeel is in veel instellingen hoog, wat de werkdruk voor de overigen alleen maar verder doet toenemen. Vooral in het westen van het land hebben instellingen grote moeite om aan personeel te komen. Als gevolg van het slechte imago van het werk in de gezondheidszorg is er weinig animo om in deze sector te gaan werken.