Maij-Weggen wil 4 tunnels en openbaar-vervoer-imago

DEN HAAG, 5 mei - De tunnels bewaarde minister Maij-Weggen van verkeer gisteren opzettelijk tot het laatst. Met sarcasme in haar stem bood ze de pers daarvoor haar excuus aan. 'We kennen uw prioriteiten', zei minister-president Lubbers met een grijns op zijn gezicht. Lubbers weet hoe zijn CDA-collega zich heeft geergerd aan de media die haar plannen met het verkeers- en vervoersbeleid verengden tot de vraag of er nu wel of niet vier tunnels zouden worden gebouwd. Als een collega in de ministerraad zich aan deze blikvernauwing schuldig maakte, begon Maij-Weggen te briesen. Het irriteert haar dat niemand oog heeft voor haar streven de komende twintig jaar extra te investeren in het openbaar vervoer, te snijden in het budget voor de aanleg van wegen en het autorijden duurder te maken. Maij-Weggen wil de geschiedenis ingaan als de minister van het openbaar vervoer en niet zoals haar voorganger Smit-Kroes een 'blij-dat-ik-rij'-imago krijgen. Maar ze wil ook vier tunnels, bestemd voor het autoverkeer. Omdat juist daar verzet tegen kwam van de PvdA in de persoon van minister Alders van milieu zijn de tunnels de toetssteen voor haar beleid geworden. Daardoor krijgt ze toch het auto-embleem opgeplakt. 'Tunnels zijn nodig voor het zakelijk verkeer. Ik zit er ook om de Randstad en dus de economie draaiende te houden', redeneert de minister van verkeer. Nieuwe tunnels trekken extra auto's aan en hebben daarom 'kwalijke gevolgen' voor het milieu, vindt Alders. Het tekent het spanningsveld tussen de eisen die Nederland-distributieland aan de infrastructuur stelt en de milieu-eisen. 'Ik denk dat het relatief jonge team Hans Alders/Maij-Weggen samen voor een heel zware klus staat', zei Lubbers enige tijd geleden niet ten onrechte. Het extra geld voor bus en trein heeft Maij-Weggen gekregen. Ook zal er worden geschrapt in de plannen voor nieuwe wegen. Met nadruk sloot ze haar uiteenzetting gisteren dan ook af met de opmerking: 'De trendbreuk die we graag willen, kan worden ingezet.'

Maar in de strijd om de tunnels heeft ze gisteren een slag verloren. Ze wilde tenslotte al in februari een beslissing nemen over alle vier de tunnels en nu mag er voorlopig maar een worden gebouwd, de Wijkertunnel onder het Noordzeekanaal. Over de andere drie zal het kabinet later een besluit nemen. Natuurlijk legde gisteren iedereen deze tussenstand in het eigen voordeel uit. De PvdA-fractie wees triomfantelijk op het nieuwe uitstel van de beslissing, waardoor het altijd nog afstel kan worden. Maij-Weggen zelf zei strijdlustig er nog steeds van uit te gaan dat alle tunnels er komen, al is het dan wat later. Nu is de milieu-minister weer aan zet. Door de felle kritiek op het rekening-rijden als financieringsbron had Alders de laatste weken een extra wapen in de strijd tegen de tunnels in handen gekregen. Daar werd door hem, met steun van minister Kok van Financien, zo op gespeeld dat ze bij de PvdA-fractie bang waren aan de tunnels vast te zitten als ze uiteindelijk betaalbaar zouden blijken te zijn.

Op alleen de financiering kan Alders niet mikken. Het uitstel werkt echter in zijn voordeel. Het biedt hem de mogelijkheid te bestuderen wat het effect op de filevorming is van het in gebruik nemen van de Zeeburgertunnel in Amsterdam komende zomer en de deze week geopende tweede Van Brienenoordbrug. Nieuwe tunnels zouden dan wel een minder nodig blijken te kunnen zijn, zeker nu de overheid heeft besloten het openbaar vervoer versneld uit te breiden. Als minister van ruimtelijke ordening heeft Alders ook mogelijkheden om de noodzaak van tunnels te verminderen. Daar zit hij echter met een probleem: in de Randstad moeten de komende twintig jaar een miljoen woningen worden gebouwd. Als Alders wil vasthouden aan een 'groen hart' in het verstedelijkte gebied, kan hij niet alle woningen tussen het Noordzeekanaal en de Nieuwe Waterweg proppen. Dat zou niet erg milieu-vriendelijk zijn, zeggen de bestuurders van Provinciale Staten en gemeenten in de kop van Noord-Holland die graag een tweede Coentunnel willen. En die bovendien, net als Alders, veelal van PvdA-huize zijn. Wel wetend voor welk dilemma Alders staat, zei Maij-Weggen gisteren met belangstelling uit te zien naar de plannen van de minister van ruimtelijke ordening. Daar moet dit najaar meer duidelijkheid over komen. Rond de jaarwisseling verwacht de minister van verkeer dan opnieuw met met de minister van milieu over de tunnels te praten.