Gemengde reacties op '35 uur' in W-Duitsland

BONN, 5 mei - Als 'een indrukwekkende zege' heeft de voorzitter van de Westduitse metaalvakbond IG Metall, Steinkuhler, het gistermorgen op de valreep bereikte CAO-akkoord over invoering van de 35-urige werkweek (nu 37) verwelkomd. De Westduitse minister van economische zaken, Haussmann (FDP), kwalificeerde daarentegen het akkoord als 'een in veel opzichten verkeerd signaal in de verkeerde richting'.

Overigens kregen CAO-acties in de grafische industrie en bij de post een grimmiger karakter.

Steinkuhler zal de gisteren door de onderhandelaars van werkgevers en (700.000) werknemers in Baden-Wurttemberg gemaakte afspraken voor de metaalindustrie in de hele Bondsrepubliek aanbevelen. Voor vandaag aangekondigde stakingsacties in Noord-Duitsland zijn afgelast. Maar de IG Metall in Noordrijnland-Westfalen heeft gereserveerder gereageerd. Daar is men er nog niet uit of het resultaat van gisteren als een landelijk maatgevend 'pilot-contract' moet gelden. De werkgevers hebben toegegeven dat zij voor stakingsdreiging zijn gezwicht, zij hebben hun instemming althans gemotiveerd met het belang van voortgaande arbeidsrust in de metaalindustrie. Het regionale akkoord van gisteren houdt 6 procent loonsverhoging voor 12 maanden per 1 juni in, alsook een beperking van de werkweek tot 36 uur per 1 april 1993 en 35 uur per 1 oktober 1995. Wel blijft enige flexibilisering van de dagelijkse of wekelijkse werktijd mogelijk en kan in een bedrijf maximaal 18 procent van het personeel vrijwillig tot 40 uur werken per week. Steinkuhler sprak van de verwerkelijking van 'een droom'. Binnen tien jaar, stelde hij vast, zal straks de werkweek van 4 miljoen metaalwerknemers van 40 tot 35 uur zijn teruggebracht.

Minister Haussman is helemaal niet tevreden. Hij had zich enkele maanden geleden al de kritiek van de vakbeweging en de (oppositionele) SPD op de hals gehaald door het eisenpakket van de IG Metall te kritiseren. De minister meende dat de concurrentiepositie van de Westduitse metaalindustrie er ernstig door zou worden verzwakt, terwijl het bovendien volgens hem het al bestaande tekort aan geschoolde vakkrachten nijpender zou maken. Hij vreest dat vooral kleine en middelgrote bedrijven in de problemen kunnen raken. Door het uitspreken van deze kritiek, die overeenstemde met bezwaren van de werkgevers, had Haussmann volgens de SPD en de vakbeweging inbreuk gemaakt op de onderhandelingsvrijheid van de sociale partners.

Het eerste bemiddelingsgesprek in de grafische sector zal, na de afgebroken CAO-onderhandelingen van gisteren, al zondag zijn. Bemiddelaar Reiter, die president van het Westduitse sociale gerechtshof is, vindt dat het CAO-akkoord in de metaal tot spoed verplicht. De grafische werkgevers hebben gisteren kenbaar gemaakt dat zij zich nu mede op dat akkoord zullen 'orienteren'.

De werknemers in de grafische sector willen niet alleen (ook) de 35-urige werkweek maar tevens een loonsverhoging van 10,2 procent. Tot dusver hadden de vaak kleine of middelgrote grafische werkgevers geweigerd om over dergelijke, huns inziens veel te kostbare eisen te praten, zij hadden donderdagavond zelfs geen tegenbod gedaan.

Bij 80 uitgeversbedrijven hebben gisteren in totaal 7.000 werknemers acties gevoerd. Achttien kranten kwamen niet uit, waaronder de Frankfurter Allgemeine Zeitung, de Frankfurter Rundschau en het Handelsblatt. De Suddeutsche Zeitung had een noodeditie. Er werd gisteravond rekening mee gehouden dat vandaag, de belangrijkste advertentiedag, opnieuw veel Westduitse kranten niet zullen verschijnen.

Bij de Westduitse posterijen gingen gisteren waarschuwings-stakingen door om de CAO-eis van tien in plaats van zes minuten rust per uur kracht bij te zetten. De vervolg-onderhandelingen met de post-directie zijn naar volgende week dinsdag verschoven. Vrijdag werd op 145 hoofdpostkantoren gestaakt (donderdag op 80). Sinds dinsdag zijn 33 miljoen poststukken blijven liggen. Doordat ook bij PTT-wekdiensten werd gestaakt kwamen bijvoorbeeld in zowel Bonn als Hamburg gisteren enkele honderden mensen te laat op hun werk.