De wereld een markt

Het schokkendste nieuws kwam deze week van de Nederlandse multinational Philips. De electronica-gigant meldde over het eerste kwartaal een winst over de gewone bedrijfsvoering van maar 6 miljoen gulden, tegenover nog 217 miljoen gulden een jaar geleden. Nog maar drie weken geleden had Philips-topman Cor van der Klugt gezegd dat de winst zou stijgen.

Het Franse electronica-concern Thomson voorspelt voor dit jaar een winststijging van 13 procent, vooral wegens de aankoop van de Franse defensie-activiteit van Philips.

Ook onverwacht deze week meldde DAF Trucks slechte cijfers. Het bedrijf zit zelfs in de rode cijfers. Zowel DAF als Philips wist opeens genoeg redenen te verzinnen waarom de resultaten tegenvielen.

Goed nieuws kwam uit Bonn. De beide Duitse regeringen sloten onverwacht snel een akkoord over de monetaire unie. De beurs van Frankfurt reageerde verheugd, de nerveuze stemming is omgeslagen in optimisme en vertrouwen in de Duitse economie. De reacties in de DDR waren vreugdeloos. Nergens anders dan in de Westduitse hoofdstad worden zo goed de kansen begrepen die de politiek van Gorbatsjov heeft te bieden.

De waarschuwingsstakingen in de Westduitse metaal hebben succes gehad. De werkgevers zijn akkoord gegaan met de invoering van een 35-urige werkweek (nu ruim 37 uur), zij het pas in 1995. Het gevaar van grote en langdurige stakingsacties in deze Duitse sector is daarmee afgewend. Ook hierom reageerde de beurs van Frankfurt verheugd.

De Amerikaanse president Bush is vooral de Westduitsers tegemoet gekomen door de Cocom-regels voor export van hoogwaardige technologie naar de Sovjet-Unie te versoepelen. De Amerikaanse senaat daarentegen wil pas zaken doen met Moskou als het zijn economische blokkade van Litouwen opheft. Tot zolang moet het handelsverdrag met de Sovjet-Unie worden uitgesteld. In het Kremlin houdt het getreuzel rondom de perestrojka aan. Nog steeds zijn geen maatregelen afgekondigd die de economische hervorming uit de versukkeling moeten halen. Gorbatsjov zou bang zijn voor een volksopstand als hij moet melden dat het voorlopig nog slechter zal gaan met de Sovjet-economie.

Arbeidsonrust brak uit in Zuid-Korea. Het massaal bestormen door de politie van de bezette scheepswerf van het Hyundai-conglomeraat, de grootste werf ter wereld, deed de onrust escaleren. De beurs van Seoul bereikte een dieptepunt, maar herstelde zich toen de regering beloofde de economie te verbeteren. De economieen van Zuidoost-Azie maakten het afgelopen jaar een stormachtige groei door, zo meldde de Aziatische Ontwikkelingsbank in haar jaarverslag. Korea vormde een uitzondering wegens de vele stakingen, maar groeide altijd nog harder dan het gemiddelde in het Westen.

De OPEC, de Organisatie van olie-exporterende landen, bereikte deze week in Geneve een akkoord over een tijdelijke produktievermindering om de daling van de olieprijzen tot staan te brengen. Op de wereldmarkt schommelt de prijs van een vat ruwe olie twee tot drie dollar onder de OPEC-richtlijn van 18 dollar. Toen het nieuws bekend werd daalden prompt de olieprijzen verder. De markten geloven niets van het akkoord. Aan OPEC-akkoorden plegen OPEC-leden zich zelf nooit te houden. Beloven de dalende olieprijzen nieuwe 'aardgas' -tegenvallers voor minister Kok? In de wereld van de vliegtuigmotoren kwam deze week een nieuwe joint venture totstand, ditmaal tussen het Britse Rolls-Royce en het Westduitse BMW. Het Westduitse autoconcern was zo'n zeventig jaar geleden als bouwer van vliegtuigmotoren begonnen, maar stapte in 1965 uit deze markt. De nieuwe Duits/Britse onderneming staat nummer drie op de wereldranglijst, na het Amerikaanse General Electric en het Duits/Amerikaanse MTU/Pratt en Whitney.

Het Westduitse verzekeringsconcern Allianz, de grootste van West-Europa, besloot deze week samen met het Franse conglomeraat Mixte (verzekeringen, voeding, banken, reizen) de verzekeringsactiviteiten te bundelen.

John Goddard, bijna zestig, kreeg deze week de schrik van zijn leven. Hij werd in de Londense City gegrepen door een man met een mes die hem in een nauw steegje beroofde van 292 miljoen pond sterling aan waardepapieren. De Bank of England sloeg onmiddellijk groot alarm en waarschuwde alle Centrale banken ter wereld de papieren onder geen voorwaarde uit te betalen. Met te verwachten understatement zei de Bank: 'We nemen dit heel ernstig. Het is een enorme hoeveelheid geld.'