Onontkoombaar

DE AMERIKANEN hebben via Brussel Gorbatsjov een vergulde pil toegeschoven. Kernwapens voor de korte afstand zullen aan Westelijke kant niet meer worden gemoderniseerd - voorzover zij van Amerikaanse makelij zijn. De beslissing heeft het voorkomen van een concessie en moet de Sovjets er toe aansporen in het Weense overleg over troepenvermindering hun voet van de rem te halen en in het 2+4-gesprek toe te staan dat een verenigd Duitsland lid zal zijn van de NAVO. Als Gorbatsjov zo in de nesten zit dat hij bereid wordt gevonden om deze pil naar zijn generaals door te schuiven, zal er sprake zijn van een diplomatieke doorbraak van betekenis. Europa zeilt vervolgens in kalm water door naar de conferentie van 35 landen die komende herfst of winter de balans zal opmaken van een jaar van grote veranderingen.

In werkelijkheid gaat het om een zaak met een dubbele bodem. Met het afstand doen van de modernisering van de nucleaire frontlijnwapens wordt afscheid genomen van de bestaande strategie van de voorwaartse verdediging en van het lenige antwoord: op een doorbraak van de eigen linies wordt zonodig met nucleaire middelen gereageerd. Wat het Atlantische bondgenootschap in de toekomst ook zal mogen zijn of heten, het is sinds gisteren geen militaire alliantie meer in de pure betekenis van dat begrip. De resterende soldaten zullen straks garnizoenen bevolken en niet langer gevechtsopstellingen bemannen. Het afzien van nucleaire modernisering is overigens niet echt een gevolg van de behoefte de Sovjet-Unie tegemoet te komen, maar de logische consequentie van de in Midden-Europa veranderende omstandigheden. Het zou immers absurd zijn de zich bevrijdende volkeren daar nucleair onder schot te houden.

NU IS ERKEND dat een geloofwaardig defensief vermogen niet langer noodzakelijk is, slaat Duitsland een 'Sonderweg' in, komt dit land langzamerhand apart te staan van de rest van het bondgenootschap. Het model van de Franse bezetting van het Rijnland na de Eerste Wereldoorlog krijgt een vervolg in het verenigde Duitsland. Een bont mozaiek van troepen van allerhande nationaliteit zal zich binnen zijn grenzen ophouden en die troepen zullen een 'politieke' taak hebben - wat zoveel wil zeggen als dat daarover niet hardop wordt gesproken.

Is het afzien van modernisering verkeerd? Het is onontkoombaar, maar daarvoor wil men voorlopig niet uitkomen. Wie weet, misschien wordt het verguldsel zelf nog weer een bron van spanning.