Bedrijfsexcursie helpt scholier op weg

BARENDRECHT, 4 mei - Langzaam draait de touringcar de parkeerplaats van het enorme veilingcomplex op. Als de deuren opengaan, springen zo'n dertig kinderen de twee treden af. Het zijn leerlingen uit de groepen zes, zeven en acht van de openbare basisschool Van Duiveland in Rhoon. Er is geen speeltuin, geen pretpark. Maar daar komen ze ook niet voor: dit is een bedrijfsexcursie.

In de veilinghallen kijken ze zich de ogen uit. Verbaasd leest een jongetje de prijs van het briefje op de kistjes met sla: 4590 gulden. Een snugger klasgenootje verbetert hem: 'Nee joh, daar staat dat het vandaag 4 mei 1990 is.'

Anderen bewonderen de heftrucks die door de hal scheuren: 'Die rijden wel honderd kilometer.'

Na de kisten met appels steken een paar jongetjes hun tot vuisten gebalde handen in de broekzakken: ' Wij hebben geen appels gejat, hoor!' 'Wie van jullie heeft thuis een groentetuin?', vraagt de 'mevrouw' die de rondleiding verzorgt. 'Jij? Nou, dan weet je vast wel dat het heel moeilijk is om mooie, rechte wortels te laten groeien. Dat kan alleen een echte tuinder. Een tuinder is een vakman, die heeft op school geleerd hoe je wortels moet kweken. Dat is eigenlijk heel knap.'

Summier

De school uit Rhoon neemt voor het eerst deel aan een bedrijfsexcursie. Tot nu toe was de voorlichting over beroepskeuze 'summier', zegt directeur Van der Velde. Wat theorie, een 'beroep van de maand': dat was alles. Toen dit schooljaar een lesbrief over uiteenlopende beroepen en een brochure over de technische sector van de arbeidsmarkt door de bus vielen, was de directeur meteen gewonnen. Bij het pakket voorlichtingsmateriaal zat een uitnodiging voor een bedrijfsexcursie. 'Doel van zo'n bezoek is dat leerlingen uit het basisonderwijs kennismaken met beroepen waarvoor in het beroepsonderwijs wordt onderwezen'. Van der Velde besefte al langer dat zijn leerlingen noch hun ouders weten wat beroepsonderwijs inhoudt. 'LBO is voor de dommen', meer niet. Maar het was hem niet ontgaan dat mensen met een diploma uit het beroepsonderwijs tegenwoordig gemakkelijker aan werk komen dan mensen met een MAVO- of HAVO-diploma. 'Je leest overal dat het bedrijfsleven schreeuwt om vakgeschoold personeel.'

Van der Velde tekende in voor een bezoek aan de groente- en fruitveiling in Barendrecht.

Zijn school hoort daarmee tot de achttien basisscholen die door de COA-Rijndelta op een bedrijfsexcursie zijn getracteerd. Dit Contactcentrum Onderwijs Arbeid is een van de dertien provinciale centra die sinds 1987 'de aansluiting tussen het onderwijs- en arbeidsbestel' moeten bevorderen. Overleg tussen vertegenwoordigers uit het onderwijs, het bedrijfsleven en de regionale overheden leiden tot initiatieven als een 'servicebureau meisjes en techniek', een 'servicepunt LBO-bedrijfsleven', docentenstages of een 'bureau bedrijfscontacten' en bedrijfsexcursies voor leerlingen van de basisschool.

Wirwar

De excursies maken deel uit van een campagne die zich wat posters en leuzen betreft nauwelijks onderscheidt van de wirwar aan soortgelijke bedenksels als 'Met een beroepsopleiding ga je het maken', 'Kies voor een vak, dan kom je beter aan de bak', 'Starten in het LBO is slimmer dan je denkt', 'Kies techniek' of 'Kies exact'. In COA-bewoordingen heet het: 'Werken met je handen, daar word je wijzer van'. Het verschil zit in de bedrijfsbezoeken, waar de COA Noord-Holland na een paar keer meer in zag dan in het uitsluitend rondstrooien van brochures, stickers en ballpoints. Toen de campagne de volle instemming en sponsorgeld van de Raad Centrale Ondernemingsorganisaties kreeg, is deze over het hele land verspreid. In de loop van de schooljaren 1988/89 en 1989/90 zijn tienduizenden leerlingen uit de hoogste groepen van de basisschool op bedrijfsexcursie geweest. Of het effect heeft? In Noord-Holland is 'een toenemende belangstelling voor open dagen van LBO-scholen geconstateerd', zegt een COA-woordvoerder. Rijndelta is volgens campagne-coordinator Van Riet minder ver. In de HEMA-bakkerij van Barendrecht heeft onlangs een leerling besloten bakker te worden en bij het vorige bezoek aan de groente- en fruitveiling waren een paar jongens 'niet bij de heftruckchauffeurs weg te slaan'.