Wallage: nog geen hoger salaris voor beginnende leraren

DEN HAAG, 3 mei - De salarissen van beginnende leraren worden voorlopig niet verhoogd. Volgens staatssecretaris Wallage (onderwijs) zou een verhoging vooral moeten worden betaald uit de middelen voor de salarissen van alle ambtenaren. Wallage ziet echter bij ambtenaren buiten het onderwijs nog niet de bereidheid daaraan mee te werken.

De staatssecretaris zei dit gisteren in overleg met de Tweede Kamer over maatregelen om het verwachte tekort aan leraren terug te dringen. Verhoging van de aanvangssalarissen, waarop CDA en PvdA aandrongen, zou zo'n maatregel kunnen zijn. Wallage zei gisteren dat een verhoging voor beginnende leraren met een periodiek zo'n 200 miljoen gulden zou kosten. Voor een beginner zou dit per maand netto veertig tot honderd gulden extra betekenen.

Een meerderheid in de Kamer heeft grote twijfels over de haalbaarheid van het zogeheten 'convenant' dat minister Ritzen en Wallage willen sluiten met de onderwijsbonden om de positie van de leraar te verbeteren. Hierin zouden met ingang van 1991 meerjarige afspraken moeten worden gemaakt over onder meer de arbeidsvoorwaarden van leraren.

CDA en PvdA vrezen dat de 155 miljoen gulden die hiervoor vanaf 1992 beschikbaar is, grotendeels opgaat aan nieuwe tekorten bij de uitgaven voor arbeidsduurverkorting en vervroegde uittreding van leraren. Het Kamerlid Van Leijenhorst (CDA) vreest dat de onderhandelingen de Kamer voor voldongen feiten zullen plaatsen. Hij vindt ook dat de organisaties van schoolbesturen meer betrokken moeten worden bij de onderhandelingen over het convenant. Van Leijenhorst is bang dat, bij gebrek aan geld voor materiele zaken, in het convenant buiten de bestaande regelgeving om allerlei immateriele zaken geregeld zullen worden, zoals de medezeggenschap in het onderwijs en de grootte van de scholen.

Tijdens het overleg zei Wallage dat het kabinet schoolbesturen een grotere inspanning wil laten leveren om bij vacatures werkloze leerkrachten in dienst te nemen die nu wachtgeld ontvangen. Dit om de nieuwe tekorten van zo'n 300 miljoen gulden in de uitgaven voor de wachtgelden terug te dringen. Besturen moeten regionaal gaan samenwerken, om behalve wachtgelders van de eigen school ook die van elkaar in dienst te nemen. De levensbeschouwelijke overtuiging van de betrokkene moet een minder grote rol gaan spelen. Als schoolbesturen weigeren hieraan mee te werken, staat de gehele onderwijsbegroting een bezuiniging te wachten, aldus Wallage.

Scholen zouden een overzicht moeten krijgen van de beschikbare wachtgelders en mensen die wel een lesbevoegdheid hebben maar niet voor de klas staan, de zogeheten 'stille reserve'. Er bestaat tot op heden geen centrale administratie van werkloze leraren. Hun gegevens zouden moeten worden opgeslagen in een landelijke kandidatenbank. De regionale bureaus voor de arbeidsvoorziening gaan bij deze informatievoorziening en bij de invulling van vacatures in het onderwijs een grotere rol spelen dan tot nu toe. De taken van de bureaus en de toekomstige verplichtingen van de schoolbesturen zullen nader worden uitgewerkt in een plan dat Ritzen eind deze maand het kabinet moet voorleggen.

De Tweede Kamer stemt in met enkele maatregelen die Wallage eind februari al voorstelde om tekorten aan leraren in het basis- en voortgezet onderwijs te bestrijden. Hij wil onder meer via opfriscursussen en uitbreiding van de kinderopvang vrouwen uit de 'stille reserve' opnieuw voor de klas krijgen. Ook gaat de Kamer akkoord met het voorstel om de aanmeldingen voor de pedagogische academies voor het basisonderwijs (PABO) te stimuleren door het vak wiskunde als toelatingseis weer te schrappen. Een jaar eerder had de Kamer deze verplichting ingevoerd omdat PABO-studenten te weinig rekenvaardigheid zouden hebben. PvdA en CDA keerden zich tegen het via spoedcursussen omscholen van hoog opgeleiden tot leerkrachten voor het basisonderwijs.

De Kamer staat wel positief tegenover het plan van het Kamerlid Franssen (VVD) om lerarenopleidingen te laten samenwerken in 'educatieve faculteiten'. Dat zou hun kwaliteit vergroten. In zulke faculteiten zouden ook andere instellingen zoals schoolbegeleidingsdiensten moeten worden geconcentreerd. Een meerderheid van de Kamer wil echter eerst de kwaliteit van de pedagogische academies verbeteren alvorens ze met een nieuwe fusie-operatie te confronteren.