VS versoepelen exportverboden hitech naar SU

NEW YORK, 3 mei - De Amerikaanse regering heeft voorgesteld de export van hoogwaardige technologische produkten naar de Sovjet-Unie te vergemakkelijken, een stap waarop vooral de Bondsrepubliek sterk heeft aangedrongen.

De VS maken hierbij onderscheid tussen de Sovjet-Unie en de kleinere Oost-Europese landen. Voor sommige van deze kleinere landen had president Bush al eerder besloten de regels te versoepelen.

Bush wil nu de export van personal computers die in het algemeen worden gebruikt in kantoren, voor tekstverwerking en in de lichte industrie, geheel vrijgeven. Exportvergunningen voor zwaardere computers, die worden gebruikt in banken, reisbureaus en uitgeverijen zullen makkelijker een exportvergunning krijgen, maar alleen voor Oost-Duitsland, Polen, Hongarije en Tsjechoslowakije.

Bepaalde mobilofoonsystemen en satelliet-ontvangststations zullen nu naar alle betrokken landen kunnen worden geexporteerd. Ook de export van telecommunicatieprodukten zoals glasvezel-materiaal en microwave-zendapparatuur naar Oost-Europa zou moeten worden vergemakkelijkt.

De VS waren traditioneel de grootste tegenstanders van een versoepeling van de zogenoemde Cocom-regels, die 41 jaar geleden door de Navo (uitgezonderd IJsland) en Japan zijn aangenomen om de export van technologische geheimen naar de vijand te verijdelen. Cocom is de afkorting voor Coordinating committee on multilateral export controls. Op 7 en 8 juni zullen de VS hun voorstellen formeel indienen bij de Cocom-partners in Parijs.

De gereedschapsapparatuur en bijbehorende besturingsprogramma's die het Japanse elektronica-concern Toshiba en de Zweedse Kongsberg-Vaapenfabrik in 1983 en 1984 illegaal naar de Sovjet-Unie exporteerden en die de Russen in staat stelden grote schroeven voor onderzeeboten te maken, zullen ook onder het nieuwe voorstel niet vrij verhandelbaar zijn.