Titel voor Tichonov revanche op aanval van ex-topspelers

ROTTERDAM/BERN, 3 mei - Viktor Vassiljevitsj Tichonov is de grote winnaar van het wereldkampioenschap ijshockey geworden. De zestigjarige Moscoviet vierde gisteren in Bern zijn achtste met het Sovjet-team veroverde wereldtitel als een revanche op de revolte die de topspelers vorig jaar probeerden te plegen. Met een sterk verjongde selectie bewees hij zijn vakmanschap door in de play-off's van het WK de aandringende Zweden, Tsjechoslowaken en Canadezen meedogenloos terug te wijzen. De eerste gulle lach sinds mensenheugenis op het gezicht van Tichonov na de 5-0 zege in de slotwedstrijd op Tsjechoslowakije sprak boekdelen.

Jarenlang waren de Russen met hun fenomenale aanvalstrio Kroetov-Makarov, Larionov en indrukwekkende verdedigersduo Fetisov-Kasatonov heer en meester op Europese- en wereldkampioenschappen. De kapitaalkrachtige clubs van de North-American Hockey League (NHL) stonden watertandend aan de kant om het vijftal in te lijven, maar Tichonov adviseerde de Sovjet-autoriteiten geen toestemming te geven voor transfers. De vlucht van de junior-speler Mogilni naar de Verenigde Staten was voor de coach van het nationale team en CSKA Moskou aanleiding de discipline aan te trekken.

De gevolgen waren bijna desastreus voor Tichonov. Onder leiding van Larionov probeerden de topspelers de chef-coach weg te werken door hem in buitenlandse pers van onmenselijke dril-methoden en alcoholisme te betichten. Vooral tijdens en na de Winterspelen van 1986 in Calgary, waar de Sovjet-Unie met Tichonov de Olympische titel won, nam de hetze toe. Eenmaal thuis in Moskou sloeg Tichonov terug door Larionov en Fetisov te schorsen wegens ondisciplinair gedrag. Fetisov zou een alcoholist zijn en werd daarom terug gezet naar een club in de tweede divisie.

De perestrojka maakte een eind aan het geschil. De autoriteiten vonden een compromis door Larionov, Fetisov, Makarov en Kroetov voor veel dollars te verkopen aan de NHL-clubs die al vijf, zes jaar een contractuele optie op hen hadden. Larionov en Kroetov konden eindelijk naar Vancouver, Fetisov naar de New Yersey Devils en Makarov naar de Calgary Flames. Ze werden gevolgd door Milnikov en Bjakin, die eveneens bij Calgary emplooi vonden, en begin dit jaar door Kasatonov, die zich bij New Yersey weer met zijn verdedigingspartner Fetisov verenigde.

De Russen faalden als nieuwelingen. De Amerikaanse en Canadese verdedigers hadden al voor hun komst voorspeld dat ze die Europeanen eens 'echt' ijshockey zouden leren. Russische ijshockeyers zijn kunstrijders, daagde Larry Robinson, de grote verdediger van de Los Angeles Kings, de infiltranten uit. Tsjechoslowaken, Zweden en Finnen, die in groten getale de profcompetitie in de loop der jaren kwamen versterken waren nooit zo vijandig ontvangen als de eerste Russen.

Fetisov werd in een van zijn eerste wedstrijden uitgedaagd voor een vechtpartij en kreeg van Clark van de Toronto Maple Leafs zo'n enorm pak slaag dat de Rus nooit meer zijn dominante spel durfde te etaleren. Zijn stickvaardigheid was nog altijd prachtig, zijn passes waren perfect, zijn afstandschoten gevaarlijk, maar na 72 wedstrijden moesten de Amerikanen toegeven dat Fetisov (inmiddels 32) toch niet aan de verwachtingen had voldaan.

Makarov werd voor zijn komst naar Calgary vergeleken met de beste ijshockeyer aller tijden, Wayne Gretzky. Hij speelde alle tachtig competitiewedstrijden, maar een beslissende rol heeft hij nooit kunnen vervullen. Makarov werd harder door verdedigers aangepakt dan sterren als Gretzky en Lemieux, speelde egoistisch en weigerde zich aan te passen. Kroetov, vroeger een 'tank', liet zich intimideren en scoorde nauwelijks. Larionov bleek plotseling een bescheiden, middelmatige speler, en was nooit de leider die men in hem zocht. Misschien was het ook de nieuwe, vrije levenswijze na tien jaar harde arbeid onder Tichonov, die de Russen minder gedreven maakte. Misschien waren het de vele dollars die hen lui maakten, en waarschijnlijk de andere speelwijze in Noord-Amerika, of de smallere ijsbanen waarop daar wordt gespeeld.

Tussen Larionov en Kroetov enerzijds en Tichonov anderzijds is het nooit meer goed gekomen. Beiden bedankten voor de eer om nog voor het Sovjet-team te spelen. Kasatonov moest afzeggen wegens een jukbeenbreuk. Fetisov meldde zich wel voor de WK-selectie, evenals Makarov. De laatste speelde drie dagen voor het begin van de titelstrijd in Zwitserland nog met Calgary in de playoff's om de Stanley-cup (het NHL-profkampioenschap), waarvoor de Flames werden uitgeschakeld. En het was de begaafde ster van weleer in Bern aan te zien hoe zwaar hij het de afgelopen maanden heeft gehad. Slechts zelden toonde Makarov zijn fabelachtige techniek, gisteren tegen de Tsjechoslowaken bijvoorbeeld alleen toen hij na een solo het vijfde doelpunt aantekende.

Fetisov was in Bern ook niet meer de dominante verdediger van weleer. Maar aan de zijde van de nieuwe ster, Tatarinov, hield hij zich geroutineerd op de been. De 23-jarige Tatarinov is een vertegenwoordiger van de nieuwe lichting die niet meer uitsluitend afkomstig is van CSKA. In de 22-man tellende selectie is de legerclub 'slechts' met tien spelers vertegenwoordigd. Tatarinov speelt voor de nieuwe kampioen Dinamo Moskou. Met de 23-jarige Irbe uit Riga in het doel heeft Tichonov eindelijk de opvolger gevonden voor de legendarische Tretjak. De uitblinker in het verjongde team is echter de pas 19-jarige Pavel Boere, die met Davidov en Fjodorov een geoliede aanvalslijn vormt. Tichonov koestert de CSKA-speler als de nieuwe Makarov. Hij dicht hem zelfs een grotere toekomst toe als de naar Canada uitgeweken technicus.

De Russische kweekvijver lijkt nog lang niet uitgeput, gelet op de manier waarop de nieuwe lichting gisteren de Tsjechoslowaken aan de kant zette en eerder met 7-1 de Canadezen (met NHL-topscorer Yzerman). Maar het is de vraag of Tichonov het aanwezige talent kan behouden. Een vijftal internationals staat op de nominatie naar het buitenland te vertrekken. En niet alleen naar de NHL. Topscorer van de Russen in Bern, Tsjomoetov, met zestien doelpunten (achter de Canadese NHL-ster Steve Yzerman) speelt volgend seizoen bijvoorbeeld in Zwitserland.

Voor de Canadezen kwam de vierde plaats als een grote tegenslag. Ze veronderstelden door de verjonging bij de Russen eindelijk weer eens de wereldtitel te kunnen veroveren en zaten daarom kennelijk vaak tot diep in denacht aan de bar van hun hotel. Nog altijd kan coach King niet beschikken over de beste spelers, zoals Gretzky, omdat deze in de playoff's van de Stanley Cup moeten aantreden. En dan nog is het de vraag of de NHL-clubs hun dure spelers willen afstaan. De Canadese federatie weigert de gigantische verzekeringsbedragen te betalen voor de profs. Met hetzelfde probleem kampen de Zweden, Finnen en Tsjechoslowaken. Daardoor vormt het resultaat van het wereldkampioenschap nog altijd geen werkelijke afspiegeling van de krachtsverhoudingen.