Londen onder druk: overleg over gijzelaars

LONDEN, 3 mei - De Britse regering staat onder hernieuwde druk om rechtstreeks met de regering in Iran en de machthebbers in Syrie te onderhandelen over de vrijlating van vier Britse gijzelaars in Libanon.

Gisteren liet de vrijgelaten Amerikaanse gijzelaar Frank Reed in een telefoongesprek met de familie weten dat de journalist John McCarthy (33) en de even oude leraar Brian Keenan (die ook de Ierse nationaliteit heeft) in leven zijn. Het zelfde geldt volgens hem voor de Amerikaanse gijzelaars Terry Anderson en Thomas Sutherland.

Reed had zaterdagavond nog in gezelschap van McCarthy en Keenan opgesloten gezeten. Van beide gijzelaars was vier jaar lang geen teken van leven gesignaleerd. Reed had geen nieuws over Terry Waite (51), de afgezant van de aartsbisschop van Canterbury die in januari 1987 werd ontvoerd, of over Jackie Mann (76), een voormalige oorlogsvlieger die vorig jaar mei bij zijn huis in Beiroet werd gekidnapt. Het Britse ministerie van buitenlandse zaken heeft meteen een vertegenwoordiger afgevaardigd naar het team dat Reed verhoort over zijn gevangenhouding. Maar de regering torpedeerde tegelijkertijd het uitzicht op rechtstreekse onderhandelingen met Iran door gisteren een Iraanse student uit te wijzen, naar wordt gespeculeerd omdat hij voornemens was de schrijver Salman Rushdie te vermoorden. Het Iraanse persbureau IRNA noemde dit meteen een blijk van de Britse vijandigheid jegens Iran en zei dat het ironisch was dat Londen tegelijkertijd van Iran verlangde dat het zou helpen de Britse gijzelaars vrij te krijgen.

De aartsbisschop van Canterbury heeft er naar aanleiding van het nieuws voor het eerst openlijk bij de regering op aangedrongen rechtstreeks in gesprek te gaan met het bewind in Iran. Jill Morrell, de vriendin van John McCarthy die al vier jaar een campagne voor hem gaande houdt, verlangt van de regering dat die haar weigering om met Syrie en Iran te praten opgeeft. Het ontbreekt Groot-Brittannie echter in beide landen aan diplomatieke vertegenwoordiging op ambassadeursniveau, en de koelte in de Brits-Iraanse betrekkingen als gevolg van de affaire-Rushdie betekent welhaast zeker dat Iran de Britse gijzelaars onderaan zijn lijstje van prioriteiten heeft gezet.

Reed, die gisteren met zijn vrouw en zoon werd herenigd, heeft in het Westduitse Wiesbaden gezegd woedend te zijn over het feit dat de andere gijzelaars nog niet zijn vrijgelaten, ook al verkeren die al langer in gevangenschap dan hijzelf.

De Iraanse geestelijke leider ayatollah Ali Khamenei heeft gisteren tijdens een toespraak voor een menigte in Teheran een aanval gedaan op de Verenigde Staten. Hij verweet de Amerikanen arrogantie en riep de andere staten op zich te verenigen tegen de 'overheersing door de VS'.

Niettemin beschouwde Iran het als zijn 'humanitaire plicht' om te blijven werken voor de vrijlating van de overige gijzelaars, aldus Khamenei. De geestelijke leider zei niets te voelen voor directe besprekingen met de Amerikanen. De menigte onderbrak Khamenei af en toe met de leuze 'Dood aan Amerika'. (Reuter, UPI)