Jill Morrells strijd voor de gijzelaars was niet voorniets

LONDEN, 3 mei - John McCarthy en Brian Keenan, twee van de vier Britse gijzelaars in Libanon, zijn in leven. Die zekerheid, ontleend aan de eergisteren vrijgelaten Amerikaanse gijzelaar Frank Reed, werpt voor het grote Britse publiek opeens een ander licht op Jill Morrell. Zij is de vriendin van John McCarthy en zij heeft meer dan wie ook gewerkt om het onderwerp van de Britse gijzelaars in de aandacht te houden, ook op momenten dat het Foreign Office, het Britse ministerie van buitenlandse zaken, haar te verstaan gaf dat ze daarmee beter kon ophouden.

Haar vriend John is van de vier Britse gijzelaars degeen die het langst wordt vastgehouden. De andere Britten zijn Brian Keenan (die de dubbele nationaliteit heeft en ook Ier is), Terry Waite, de afgezant van de aartsbisschop van Canterbury, en Jack Mann, een oud-oorlogsvlieger uit Beiroet. Voor de ontvoering van McCarthy en Keenan heeft niemand ooit de verantwoordelijkheid genomen.

Jill Morrell met haar steungroep 'Friends of John McCarthy' werd tot gisteren, bijna vier jaar na Johns ontvoering, in toenemende mate gezien als een lief meisje dat voor een hopeloze zaak vocht. Er was vier jaar niets dat erop wees dat John McCarthy nog in leven was, tot gisteren het telefoontje van Frank Reed naar McCarthy's vader.

Het Britse publiek leek bij tijden bijna lauw over het lot van de gijzelaars. Terry Waite, als de bekendste, komt nog regelmatig in het nieuws wegens zijn connectie met de anglicaanse kerk. De familie van Brian Keenan, in Ierland, valt buiten het gezichtsveld van de Britten, net zoals de echtgenote van Jackie Mann in Beiroet dat doet. John McCarthy heeft voornamelijk een gezicht behouden door Jill Morrell en een groep collega-journalisten van het in Londen gevestigde Worldwide Television News (WTN). Toen McCarthy op zijn eerste buitenlandse reis als journalist voor WTN op de terugweg naar het vliegveld van Beiroet werd ontvoerd was hij 29. Jill was 26, een timide meisje dat in het produktieteam van WTN-sport werkte en gewend was zich op de achtergrond te houden. Dat veranderde in korte tijd, want, zoals ze zelf vorig jaar in een vraaggesprek zei, 'als mensen niet weten wie John is en als hij niet levend wordt gehouden in hun gedachten, dan heeft niemand aanleiding om hem terug te vragen'.

En dus heeft Jill Morrell ballonnen de lucht ingestuurd van Blackpool Tower, ze heeft duiven losgelaten op een herdenkingsdag voor gijzelaars, ze heeft een campagnebus georganiseerd en die gestationeerd bij conferenties van politieke partijen en ze heeft zich in de eerste vraaggesprekken inbreuken op haar priveleven moeten laten aanleunen terwille van het uiteindelijke doel. 'Ik moest wel, want ik wilde wel alles doen om Johns naam en zijn gezicht in de kranten en op de televisie te krijgen.' De steungroep 'Friends of John McCarthy', een man of twintig die door Jill Morrell worden aangevoerd, komt al vier jaar lang wekelijks bijeen om komende campagnes uit te stippelen. De financien zijn daarbij het grote probleem. Het werd de groep verboden als liefdadige instelling, met alle financiele voordelen vandien, te opereren omdat haar inspanningen niet ten goede kwamen aan grote groepen mensen. Vorige week nog verbood de Britse reclamecodecommissie een televisiespot waarin aan John McCarthy en de andere Britse gijzelaars werd herinnerd, omdat die 'te politiek' zou zijn. En toen twee jaar geleden de Franse gijzelaars werden vrijgelaten en 'The Friends of John McCarthy' twee van hen lieten overvliegen voor een persconferentie tijdens het partijcongres van de Conservatieve Partij, moest de groep de 2.000 pond die dat kostte zelf betalen. Op de persconferentie zelf kwamen twee partijgangers kijken, maar een van hen was Sir Geoffrey Howe, de toenmalige minister van buitenlandse zaken en dus, zegt Jill Morrell, was het de investering waard. Sinds die gebeurtenis wordt Jill Morrell herkend op straat 'en iedereen weet wie John is'.

'De Franse gijzelaars hebben me verteld dat ze zijn vrijgelaten omdat hun gezichten in Frankrijk elke avond in het journaal werden getoond. In Groot-Brittannie moeten we altijd vechten tegen de bierkaai.' Anders dan de familieleden van Terry Waite, die kiezen voor gebed en stil onderhandelen achter de schermen, is Jill Morrell altijd uiterst kritisch geweest over het gebrek aan flexibiliteit van de Britse regering waar het erom gaat de Britse gijzelaars vrij te krijgen. Premier Thatcher houdt vol dat de Britse regering met ontvoerders niet onderhandelt, maar Morrell betoogt dat er tussen dat standpunt en de mogelijkheid tot het voeren van gesprekken met de machthebbers in Iran en Syrie een wereld van nuances ligt. 'Niet praten betekent dat er ook niets gebeurt.'