'Groei schuld rijk onaanvaardbaar'; EG laakt omvangbegrotingstekort

ROTTERDAM, 3 mei - Nederland is in internationaal verband scherp bekritiseerd wegens de omvang van het begrotingstekort. Het Monetaire Comite van de Europese Gemeenschap heeft vorige week in een geheim rapport over Nederland het begrotingstekort excessief genoemd.

Het is onaanvaardbaar dat in Nederland de staatsschuld als percentage van het bruto nationaal produkt nog steeds stijgt, aldus het rapport.

In de World Economic Outlook van het Internationale Monetaire Fonds (IMF), die dit weekeinde uitkomt, wordt Nederland specifiek genoemd met de VS, Canada en Italie als landen waar het begrotingstekort onaanvaardbaar hoog is. Dit is uitzonderlijk, omdat de kleinere industrielanden nooit bij naam worden genoemd in deze halfjaarlijkse publikatie van het IMF. Financiele waarnemers beschouwen de beide kritische beoordelingen als buitengewoon pijnlijk voor het internationale prestige van Nederland. Zij wijzen erop dat Nederland grote waarde hecht aan internationale forums en in dat verband herhaaldelijk kritiek heeft geleverd op andere landen.

Het Monetaire Comite van de EG bestaat uit de thesauriers-generaal van financien en de directieleden van de centrale banken van de twaalf landen van de Gemeenschap. In het proces van monetaire en economische eenwording in de EG wordt de rol van het Monetaire Comite steeds belangrijker. Dit Comite zal toezien op de coordinatie van het financiele overheidsbeleid van de EG-landen.

Het rapport over Nederland is vorige week maandag behandeld in Brussel. De laatste keer dat het Monetaire Comite een oordeel over Nederland uitsprak was in 1986. In Nederland is, volgens het rapport, sprake van een 'excessief tekort'.

Als nu al de regels zouden gelden van de Economische en Monetaire Unie in de EG (EMU), die de komende jaren tot stand moet komen, zou Nederland niet voldoen aan de criteria voor een aanvaardbaar begrotingstekort.

Het ministerie van financien ziet geen verschil van mening tussen de op dit moment in Nederland gangbare opvattingen en die van het Monetaire Comite. 'Het beleid van dit kabinet is er uitdrukkelijk op gericht om het financieringstekort in deze kabinetsperiode te verlagen naar 3,25 procent, omdat het tekort nu te hoog is. Bovendien zal dit beleid ertoe leiden dat de staatsschuldquote vanaf 1993 zal dalen', aldus de reactie.

De kritiek van het Monetaire Comite spitst zich toe op twee punten. Door de veel te grote omvang van het tekort is de rentegevoeligheid in Nederland groter dan in andere EG-landen. Dit maakt de financiele positie van de Nederlandse overheid zeer kwetsbaar. Stijging van het tekort als percentage van het BNP is op termijn niet houdbaar, aldus het rapport. Volgens het regeerakkoord moet pas in 1994, als het financieringstekort is teruggebracht tot 3,25 procent van het nationale inkomen, sprake zijn van stabilisatie van de staatsschuld ten opzichte van het BNP. Ten tweede levert het rapport kritiek op het herstel van de koppeling van de ambtenarensalarissen en uitkeringen aan de salarissen in de particuliere sector. Dit herstel komt op het verkeerde moment nu, na een succesvol beleid van vrijwillige loonmatiging in de afgelopen jaren, juist sprake is van stijgende lonen in het bedrijfsleven.

De woordvoerder van Financien wijst er verder op 'dat er nog geen regels zijn in het kader van de EMU - ook geen conceptregels - waarmee Nederland in strijd zou zijn.'

Financien erkent dat het van groot belang is dat Nederland straks sterk aan de start van de EMU verschijnt 'en ook daarom is het beleid erop gericht het financieringstekort te verlagen'.

Ten aanzien van de koppeling wijst Financien erop 'dat het kabinet deze alleen wil handhaven binnen strakke financiele voorwaarden voor het hele overheidsbeleid.'