'Dubbel waternet te duur en gevaar voor gezondheid'

RIJSWIJK, 3 mei - Een onzalige gedachte. Met die woorden neemt ir. Th. G. Martijn, directeur van de Vereniging van Exploitanten van Waterleidingbedrijven in Nederland (VEWIN), nadrukkelijk afstand van het idee dat milieuminister Alders afgelopen zondag voor de radio lanceerde. Alders zou 'dieper willen nadenken' over de levering van twee soorten leidingwater in Nederland: puur drinkwater, dat aan hoge kwaliteitseisen voldoet, en water van mindere kwaliteit voor andere doeleinden. Een dubbel leidingnet dus en in elk huis twee verschillende kranen. Martijn moet er niet aan denken: 'Dat is zowel financieel-economisch als om redenen van volksgezondheid onaanvaardbaar. Je kind zal toch per ongeluk uit de verkeerde kraan drinken... ' De gedachte is verre van nieuw en Martijn begrijpt goed waarom de discussie over dat 'tweede net' periodiek oplaait. 'We gebruiken in Nederland per persoon per dag gemiddeld 150 liter leidingwater en slechts tien procent daarvan, dus vijftien liter, wordt echt gedronken of gebruikt bij de voedselbereiding. De rest dient voornamelijk voor de vuilafvoer: onder de douche, in bad, in de wc en bij het wassen van kleding en auto. En daar komt het besproeien van de tuin nog bij. Toch voldoet ook dat water, die 135 liter per persoon per dag, aan de strenge eisen waaraan drinkwater sec moet beantwoorden en dat vergt enorme zuiveringskosten. Dus is het logisch dat men zich afvraagt: is dat wel nodig?'

Zuiveringen

Maar daarmee houdt zijn begrip op. Martijn voert aan dat ook de tweede kwaliteit water een reeks zuiveringen moet ondergaan. Er mogen geen zwevende deeltjes in voorkomen, omdat anders de leidingen binnen de korste keren verstopt raken. Er mogen evenmin agressieve stoffen in voorkomen, die de leidingen (van beton, gietijzer, staal of koper) aantasten.

Bovendien moet het water uit die tweede kraan bacteriologisch betrouwbaar zijn. Martijn: 'Bij douchen en baden kun je immers makkelijk water binnenkrijgen. Dat geldt ook bij het besproeien van de tuin. Kinderen spuiten elkaar nat of nemen een slok van de sproeier. En we willen natuurlijk niet dat ze ziek worden. Het water moet trouwens ook kleurloos- en reukloos zijn. Je neemt geen bad in troebel water, dat een onwelriekende geur verspreidt. Ook in de wasmachine en vaatwasser is helder water gewenst'. Alles bij elkaar denkt Martijn dat de tweede kwaliteit water die van de eerste kwaliteit benadert. Alleen de actieve-koolfiltratie tegen bestrijdingsmiddelen zou desnoods achterwege kunnen blijven. En wat zijn dan de baten? Hij schat ze op een dubbeltje per kubieke meter. Op het ogenblik kost een kuub leidingwater gemiddeld een gulden zestig, zonder die actieve-koolfiltratie een gulden vijftig.

Daar staan wat hij noemt 'gigantische' investeringen tegenover. De aanlegkosten van een tweede leidingnet in heel Nederland schat hij op ruwweg twintig miljard gulden. Hierdoor zou het watertarief voor de consument ongeveer verdubbelen. Nog los van de extra binneninstallatie, waarvan de kosten rechtstreeks op de consument drukken, omdat het waterleidingbedrijf tot aan de meter levert.

Principieel

Martijn voert ook een principieel argument aan tegen een tweede leidingnet: 'Daarmee zou je accepteren dat de verontreiniging van het milieu onverminderd doorgaat. En die gedachte is uit den boze. De vervuiling moet aan de bron worden bestreden'.

Met bijna dezelfde woorden nam deze week prof. dr. L. Reijnders van de stichting Natuur en Milieu het tweede net op de korrel.

Maar er zijn toch landen waar zo'n dubbele leiding al wel bestaat? Dat suggereerde minister Alders tenminste in datzelfde vraaggesprek voor de microfoon.

Martijn: 'Dan is de minister verkeerd ingelicht. Nergens ter wereld komen er twee soorten leidingwater in huis. We weten alleen dat in Parijs het straatvuil wordt weggespoeld met water uit de Seine'. De VEWIN-directeur krijgt tijdens lezingen regelmatig de vraag voorgelegd of flessewater (zonder koolzuur) als drinkwater geen beter alternatief zou zijn. Ook die gedachte werpt hij ver van zich af: 'We hebben het over vijftien liter per persoon per dag: de slok die we rechtstreeks uit de kraan nemen, water om koffie en thee te zetten en water voor de spijsbereiding. Dat betekent per gemiddeld gezin veertig liter. Dat gaat zo'n gezin dagelijks twintig gulden kosten, dus fl.7.000 per jaar, terwijl het aan leidingwater jaarlijks fl.250 kwijt is'.